بازار تجریش تهران؛ هیاهوی زندگی در رنگارنگ‌ترین بازار پایتخت + عکس و آدرس

بازار تجریش، قلب تپنده شمیرانات در شمال تهران، میدان تجریش، کنار امامزاده صالح قرار دارد؛ درست جایی که زندگی روزمره مردم با رفت‌وآمد زائران امامزاده صالح، خریدهای روزانه و گشت‌وگذار گردشگران در هم گره خورده است. در این نوشته، با حال‌ و هوای راسته‌ها و بازار میوه و تره‌بار تا ساعت کاری بازار تجریش، مسیرهای دسترسی و دیدنی‌های اطراف مانند پاساژ قائم آشنا می‌شوید.

حتی اگر قصد خرید هم نداشته باشید، محو هیاهوی زندگی در بازار تجریش می‌شوید. بوی ترشی و لواشک، میوه‌های رنگارنگ و سبزی تازه از یک سو و صدای دست‌فروشان که در همهمه جمعیت گم می‌شود از سوی دیگر، ترکیبی اعجاب‌آور از خرید، خاطره و زندگی روزمره را به‌تصویر می‌کشد.

تاریخچه بازار تجریش؛ از شمیران قدیم تا امروز

دیوارهای کاشی‌کاری‌شده و نقش‌ونگارهای قدیمی بازار تجریش که بیشتر شبیه موزه زنده است، نشان از قدمت این بازار سنتی دارد. گفته می‌شود قدمت بازار تجریش به حدود ۷۰ تا ۱۰۰ سال پیش (به‌روایتی تا ۲۰۰ سال) برمی‌گردد؛ زمانی که تجریش هنوز بخشی از شمیران ییلاقی و خوش‌آب‌وهوا بود و تهرانی‌ها برای فرار از گرمای تابستان به این منطقه پناه می‌آوردند.

در آن روزگار، اطراف امامزاده صالح و تکیه تجریش خبری از ساختمان‌های بلند نبود؛ رودخانه تجریش جاری بود و باغ‌های میوه تا چشم کار می‌کرد ادامه داشتند. بازار به‌تدریج و هم‌زمان با رشد محله شکل گرفت. پیوند میان زندگی مذهبی، خرید و فضای اجتماعی، بازار تجریش را به یکی از مهم‌ترین بخش‌های شمیرانات تبدیل کرد.

با گذر زمان و گسترش تهران، بازار تجریش هم تغییر کرد؛ سقف‌دار و بازسازی شد و حتی ساخت پاساژ قائم در کنار آن، چهره‌ای امروزی‌تر به اطراف داد.

معماری و بافت سنتی بازار (تکیه تجریش)

سقف‌های گنبدی‌شکل با قوس‌های پی‌درپی رو به بالا و روزنه‌هایی که نور از آن‌ها به آجرها و کاشی‌های فیروزه‌ای می‌‌تابد، فضایی ایجاد کرده که حتی در شلوغ‌ترین ساعت‌ها هم هوا در بازار جریان دارد. سردر بسیاری از حجره‌ها با کاشی‌کاری‌های سنتی و نوشته‌هایی به خط نستعلیق تزئین شده است؛ جزئیاتی که ناخودآگاه شما را به سال‌ها قبل می‌برند.

اما نقطه اوج این معماری سنتی، تکیه بزرگ تجریش است؛ محوطه‌ای مرکزی و مستطیلی ‌شکل که بازار انگار به آن ختم می‌شود. این تکیه، قلب مذهبی و اجتماعی بازار به‌شمار می‌آید؛ جایی که در ایام محرم، با پرچم‌های سیاه، نوای نوحه و مراسم عزاداری جان می‌گیرد و در روزهای عادی سال، بازار میوه و تره‌بار است؛ فضایی پر از رنگ، صدای چانه‌زدن و عطر میوه‌های تازه که زندگی روزمره در آن جریان دارد.

همین دوگانگیِ زنده، بازار تجریش را میان بازارهای تهران خاص کرده است؛ جایی که معماری سنتی، مذهب و خرید روزانه در کنار هم معنا پیدا می‌کنند. تکیه تجریش هنوز هم مثل گذشته، نقطه تجمع مردم و قلب تپنده بازار باقی مانده است.

در بازار تجریش چه چیزهایی می‌توان خرید؟

در بازار تجریش همه چیز از «شیر مرغ تا جان آدمیزاد» پیدا می‌شود؛ از مغازه‌های ترشی، آلوچه، لواشک، خشکبار و ادویه‌جات که عطر و رنگشان فضا را پر کرده، تا حجره‌های صنایع‌دستی، ظروف مسی، تسبیح و بدلیجات، شیرینی‌فروشی‌ها، پوشاک، کیف و کفش، لوازم خانگی و حتی اسباب‌بازی اینجا هستند.

بازار میوه و تره‌بار؛ جشنواره رنگ‌ها

یکی از زنده‌ترین و دیدنی‌ترین‌ قسمت‌های بازار تجریش که نباید از دست بدهید، بازار میوه و تره‌بار تجریش در قسمت تکیه تجریش است. از میوه‌های چهار فصل تا نوبرانه‌هایی که با هر فصل سر می‌رسند، همه کنار هم چیده شده‌اند و گاهی هم میوه‌های خاص، نایاب و کمتر دیده‌شده‌ای در اینجا می‌بینید که حتی اسمش را هم نشنیده‌اید.

راسته ترشی، ادویه و خشکبار

در میان راسته‌های بازار تجریش، بخشی هست که قبل از دیدن، خودش را با بو معرفی می‌کند؛ راسته ترشی، ادویه و خشکبار. دیدن و بوییدن ترشی‌های عمه لیلا کافی‌ست تا آب دهانتان جمع شود. همین که وارد این قسمت می‌شوید، ترکیب عطر ادویه‌های رنگارنگ، ترشی‌های خانگی، آلوچه‌ها و لواشک‌های ترش ‌و ملس فضا را پر می‌کند و ناخودآگاه سرعت قدم‌هایتان کمتر می‌شود.

غرفه‌هایی مثل مغازه نیری، جلوی چشم مشتری، روغن‌ نارگیل و کنجد و دانه‌ انگور تهیه می‌کنند. بوی سوهان تازه هم فضا را پر کرده و بعید است بتوانید در مقابل این رایحه وسوسه‌کننده مقاومت کنید. بدون تردید دست خالی از این راسته بیرون نمی‌روید!

صنایع دستی و ظروف مسی

در بازار تجریش با گلیم‌های رنگارنگ، تسبیح‌های خوش‌طرح، انگشترهای عقیق و زیورآلات سنتی در مغازه‌های صنایع دستی روبه‌رو هستید که تجربه‌ حس و حال هنر ایرانی و نوستالژی بازارگردی را به همراه دارند. جالب اینکه، ظروف مسی، قابلمه‌های سنتی و وسایل آشپزخانه و جهیزیه هم اینجا پیدا می‌شوند.

پوشاک، کیف و کفش؛ تنوعی برای هر سلیقه

بازار تجریش، انگار خواهر کوچک‌تر بازار بزرگ تهران است. مثل آنجا در این بازار هم حجره‌ها و مغازه‌های پوشاک پرطرفدار هستند؛ از لباس‌های مدرن و روزمره تا پوشاک سنتی و محلی، همه چیز در این بازار با قیمت نسبتا مناسب پیدا می‌شود. کیف، کفش و روسری‌های متنوع هم اینجا هست؛ بعد از گشت‌وگذار در بازار سنتی تجریش حتما سری هم به پاساژ قائم بزنید.

امامزاده صالح (ع)؛ همسایه دیوار به دیوار بازار

در مسیرتان به بازار تجریش از سمت میدان تجریش، حتما چشم‌تان به بنای آرام و فیروزه‌ای امامزاده صالح افتاده که درست کنار راسته‌های شلوغ بازار ایستاده و گویی لحظه‌ای نفس کشیدن در آن، شما را از هیاهوی خرید جدا می‌کند.

بازار و امامزاده، گویی دو روی یک سکه‌اند؛ یکی شلوغ و رنگارنگ، دیگری آرام و معنوی؛ بسیاری از بازدیدکنندگان پس از قدم‌زدن بین حجره‌ها و خرید، سری به حیاط امامزاده می‌زنند تا کمی آرامش و سکوت بچشند.

قدمت این بارگاه به دوران ایلخانی برمی‌گردد و طی قرن‌ها بارها مرمت شده است. چنار کهن‌سال حیاط امامزاده صالح معروف بود؛ درختی عظیم که سایه هر شاخه‌اش گوشه‌ای از حیاط را می‌پوشاند. اگرچه امروز این چنار دیگر وجود ندارد (به دستور میراث فرهنگی قطع شد)، اما روح نوستالژیک آن هنوز در فضای امامزاده جاری است و خاطره‌ای شیرین از شمیرانات قدیم را یادآور می‌شود.

یکی از رسم‌های جالب امامزاده صالح، نذر نمک است. کسانی که حاجت‌شان برآورده می‌شود، نمک نذر می‌کنند و آن را میان زائران توزیع می‌کنند. این رسم از روزگاری شکل گرفت که برف‌های سنگین تجریش زمین را لیز می‌کرد و مردم برای ایمنی عابران، نمک نذر می‌کردند.

پاساژگردی در اطراف بازار سنتی

اگر در کنار بازار سنتی تجریش، دلتان خرید از نوع مدرن می‌خواهد، پاساژهای اطراف، هر سلیقه و بودجه‌ای را راضی می‌کنند:

• پاساژ قائم: درست کنار بازار تجریش، یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین مراکز خرید تهران یعنی پاساژ قائم قرار دارد با ۶ طبقه پر از انواع پوشاک، کیف و کفش، لوازم‌خانگی و طلا، فودکورت و فروشگاه و آموزشگاه‌های هنری (لوکیشن پاساژ قائم روی گوگل مپ)
• مجتمع تجاری تندیس: تندیس سنتر واقع در ضلع شمالی میدان تجریش با فروشگاه‌های لوکس و رستوران‌های باکیفیت (لوکیشن مجتمع تجاری تندیس روی گوگل مپ)
• مرکز خرید ارگ تجریش: مجتمع تجاری ارگ تجریش از مراکز خرید لوکس تهران است؛ جایی که خرید، سرگرمی و تفریح همزمان در دسترس‌تان قرار می‌گیرد (پاساژ ارگ روی گوگل مپ). 

حالا که این همه راه تا بازار تجریش آمده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم سری هم به کاخ سعدآباد، باغ فردوس و کاخ نیاوران بزنید که در نزدیکی تجریش هستند. مسیر دسترسی به دربند هم از میدان تجریش است؛ در ایستگاه مترو تجریش پیاده شوید و با تاکسی خود را به میدان دربند برسانید.

شکم‌گردی در تجریش؛ از آش و حلیم تا کباب

حتما بخشی از تجریش‌گردی را به شکم‌گردی اختصاص بدهید. از اولین قدم‌ در راسته‌های قدیمی بازار، بوی غذاهای خوشمزه شما را دنبال می‌کند؛ از آش و حلیم گرفته تا کباب و خوراکی‌های خیابانی مثل باقالی و لبو که طعم خاص‌شان را فقط اینجا پیدا می‌کنید.

آش و حلیم سید مهدی، درست کنار ورودی امامزاده صالح، یکی از معروف‌ترین‌هاست. کیفیت عالی آش فروشی سید مهدی باعث شده که همیشه شلوغ باشد؛ پس احتمالا باید مدت زیادی در صف خرید عدسی، آش و حلیم سید مهدی منتظر بمانید.

کبابی‌ها و رستوران‌های قدیمی تجریش مانند شمرون کباب، کباب ناب و رستوران باغچه پیشنهاد عالی برای لذت بردن از طعم‌ ناب غذای سنتی ایرانی در تجریش هستند.

اگر بعد از خرید از بازار میوه و تره‌بار تجریش، زیارت در امامزاده صالح یا پاساژگردی هوس باقالی و لبو کردید، از شیر بلال، لبو و باقالی‌های دستفروش‌های دور میدان تجریش غافل نشوید!

راهنمای دسترسی به بازار تجریش

بازار تجریش علاوه بر مسیر اصلی خود، از سمت پاساژهای اطراف مانند پاساژ قائم هم به بیرون و داخل دسترسی دارد. برای رسیدن به بازار، بهترین گزینه‌ها وسایل حمل‌و‌نقل عمومی هستند (لوکیشن بازار تجریش روی گوگل مپ):

اگر با ماشین شخصی به بازار تجریش می‌روید، دو مسیر اصلی دارید:

1. مسیر اول: به سمت شمال خیابان ولیعصر بروید و خود را به میدان تجریش برسانید.
2. مسیر دوم: از خیابان شریعتی به سمت میدان قدس حرکت کنید و سپس در سمت چپ ادامه مسیر دهید تا به میدان تجریش برسید.

اما اگر انتخاب‌تان برای رفتن به تجریش، وسایل نقلیه عمومی است، جدول زیر راهنمای خوبی است:

 اگر مسافر هستید و قصد تجریش‌گردی دارید، بهتر است محل اقامتتان را نزدیک انتخاب کنید تا زمان‌ را به‌خاطر ترافیک از دست ندهید. قبل از سفر حتما گزینه‌های اجاره آپارتمان روزانه در تهران را بررسی کنید تا اقامت راحتی داشته باشید.

ساعت کاری بازار تجریش

ساعت کاری بازار تجریش طوری است که هم برای خرید روزانه مناسب است و هم برای گشت‌وگذار عصرگاهی و شبانه. این بازار تقریبا در تمام روزهای هفته فعال است و بسته به زمانی که انتخاب می‌کنید، تجربه‌ای آرام یا کاملا پرجنب‌وجوش برایتان رقم می‌زند.

ساعت کاری بازار تجریش

• فعالیت بازار: تقریبا همه‌روزه از ساعت ۹ صبح تا ۱۰ شب
• روزهای جمعه: بازار باز است اما شلوغ‌تر از روزهای عادی

ساعت زیارت امامزاده صالح

در کنار بازار، امامزاده صالح هم یکی از مهم‌ترین دلایل رفت‌وآمد مردم به این محدوده است و ساعت زیارت آن در فصل‌های مختلف کمی تفاوت دارد:

• بهار و تابستان: از اذان صبح تا ساعت ۱۲ شب
• پاییز و زمستان: از اذان صبح تا ساعت ۱۱ شب

بهترین زمان بازدید از بازار

اگر دنبال خرید آرام و بدون هیاهو هستید، صبح زود وسط هفته بهترین فرصت است؛ هوا خنک است، مغازه‌ها تازه باز شده‌اند و می‌توانید در میان راهروهای سنتی بازار عکس‌های خوبی هم بگیرید.

اما اگر می‌خواهید حال و هوای پرجنب‌وجوش بازار را تجربه کنید، عصر و غروب بهترین زمان است. خیابان‌ها و دکه‌ها پر از مردم می‌شوند، بوی خوشمزه غذاها و شیرینی‌ها فضا را پر می‌کند و شور و هیجان خرید و شکم‌گردی شما را درگیر می‌کند.

در ایام خاص، مثل شب‌های عید نوروز، بازار تجریش رنگ و بویی دیگر دارد. بساط سبزه، ماهی، هفت‌سین و حتی رقص حاجی‌فیروز، فضا را پر از انرژی و شادی می‌کند. این زمان‌ها بهترین فرصت برای گرفتن عکس‌های خاص و ثبت لحظات ناب در میان بافت سنتی و تاریخی بازار است.

دهه اول محرم و شب‌های قدر نیز بازار و اطراف امامزاده صالح جلوه‌ای معنوی و متفاوت پیدا می‌کند و حضور مردم در مراسم و تعزیه‌ها، حال و هوای خاصی به فضا می‌دهد.

سخن پایانی

بازار تجریش قلب تپنده پایتخت و یکی از رنگارنگ‌ترین جاهای دیدنی تهران، ترکیبی از خرید، غذاهای خوشمزه و جذابیت‌های تاریخی است. از بازار میوه و تره‌بار تجریش و راسته‌های سنتی گرفته تا پاساژ قائم و تکیه تجریش، هر گوشه آن پر از رنگ، عطر و زندگی است.

کنار خرید و شکم‌گردی، بازدید از امامزاده صالح را فراموش نکنید تا تجربه‌ای کامل از این منطقه داشته باشید. شما هم اگر تجربه‌ای از بازار تجریش تهران دارید، خاطره و عکس‌های خود را با ما به اشتراک بگذارید تا دیگران هم با حال و هوای منحصربه‌فرد این بازار آشنا شوند.