سوغات اصفهان هم خوشمزه است و هم چشم‌نواز! خوراکی‌ها و صنایع‌دستی منحصربه‌فرد این شهر چنان متنوع و جذاب‌اند که انتخاب از میانشان کار دشواری خواهد بود؛ از شیرینی‌های خوشمزه بگیرید تا انواع صنایع دستی اصفهان که انتظار می‌کشند تا در گوشه چمدانتان جا خوش کنند و با شما به شهر و وطنتان بازگردند. لیست سوغاتی های اصفهان از آن لیست‌های بلندبالایی است که اگر با آن آشنا باشید دیگر در حین خرید گیج و سردرگم نمی‌شوید.
اگر از آن دسته افرادی هستید که اصفهان را فقط با گز معروفش می‌شناسند باید بگوییم سوغات اصفهان زیبا فقط گز نیست. در ادامه با شما از سوهان، پولکی، جوزقندی، میناکاری، خاتمکاری، چیت‌سازی، قلمزنی و... می‌گوییم و راهنمای خرید سوغات اصفهان را در اختیارتان می‌گذاریم.
انواع سوغات اصفهان را بشناسید
دیدن نقش‌جهان کافی است تا بدانیم با شهری رو به رو هستیم که مردمانش، ظریف و هنرمندانه به هر چیزی نگاه می‌کنند. این ظرافت و دقت در تولید انواع صنایع دستی و خوراکی‌های سوغات اصفهان هم دیده می‌شود. به طور کلی، اصفهان دو دسته سوغات دارد: خوراکی و صنایع‌دستی. احتمالا شما هم مانند نویسنده این متن، دلتان برای پولکی و گزهای اصفهانی پَر می‌کشد، پس بهتر است ابتدا به سراغ بخش خوراکی‌ها برویم.
جدول خلاصه سوغات اصفهان
انواع سوغات اصفهان را هم می‌توانید برای خودتان به خانه ببرید، هم به دوستان و آشنایان هدیه کنید. برای انتخاب راحت‌تر، در جدول زیر می‌توانید یک نگاه کلی به سوغات اصفهان داشته باشید و انواع مختلف آن را با یکدیگر مقایسه کنید.
سوغات خوراکی اصفهان
سوغات خوراکی اصفهان مثل بسیاری از شهرهای ایران، طیف گسترده‌ای از شیرینی‌های را در برمی‌گیرد. شیرینی‌های خوش‌رنگ و لعابی که حتی تماشایشان از پشت ویترین مغازه‌‌ها هم دهان‌مان را می‌اندازد! بیایید با چند تا از این خوراکی‌های لذیذ و جذاب آشنا شویم.
گز اصفهان
بافت نرم و طعم شیرین گز و ترکیب آن با طعم مغزهایی مثل پسته و بادام، این خوراکی خوشمزه را به یکی از محبوبترین سوغاتی‌های اصفهان تبدیل کرده است. اصفهانی‌ها گز را به شکل‌های آردی، سکه‌ای، برشی، انگشت‌پیچ، شکلاتی و... تهیه می‌کنند. اگر قصد دارید از اصفهان برای دوستان و آشنایانتان سوغات ببرید، یک بسته گز می‌تواند انتخاب خوبی باشد.
گز اصفهان از دیرباز محبوب دل همه بوده است. در گذشته‌ها برای تهیه گز از عصاره درخت انگبین استفاده می‌کردند اما این روزها فرمول تهیه این سوغات اصفهان کمی تغییر کرده است. گلاب، شکر، سفیده تخم‌مرغ، مغز بادام و پسته، شیر خشت عسل و انگبین هم از موادی هستند که این روزها برای تولید و تهیه گز به کار می‌روند. در ضمن اگر به پسته یا بادام حساسیت دارید؛ دستتان در انتخاب کاملا باز است. چون انواع مختلف گز بدون این آجیل‌ها یا با نقش‌آفرینی فقط بادام یا فقط پسته هم در بازار موجود است.
چطور گز اصلی را از تقلبی تشخیص دهیم
تنوع گز در اصفهان به قدری بالاست که برای خرید هزاران گزینه از برندهای مختلف، در بسته‌بندی‌های متفاوت با قیمت‌های مقطوع پیش‌روی‌تان قرار دارد. برای این‌که بتوانید از میان این محصولات متنوع، گز اصیل و باکیفیت اصفهان را انتخاب کنید، لازم است چند نکته را در نظر داشته باشید. معیارهایی که اصفهانی‌ها برای تشخیص گز اصل استفاده می‌کنند عبارت‌اند از:
- رنگ: گز اصل رنگ سفید مایل به کرم دارد، نه سفید بی‌رنگ و درخشان. سفیدی بیش‌از حد گز نشانه رنگ‌های غیرطبیعی یا نشاسته اضافی است.
- بافت و انعطاف: گز اصل اصفهان نرم و انعطاف‌پذیر است و هنگام بریدن خرد نمی‌شود. گزهای کم:یفیت معمولا سفت، خشک یا بیش‌از اندازه چسبنده‌اند.
- مغز: پسته و بادام داخل گز باید رنگ‌وروی‌شان تازه باشد. برای مثال مغزهای پسته که مایل به رنگ سبز هستند، نسبت به مغزهای پسته‌ای که به زرد یا قهوه‌ای متمایل‌اند تازه‌ترند.
- بسته‌بندی: برندهای معتبر گز اصفهان روی همه بسته‌های‌شان تاریخ تولید و انقضا، پروانه بهداشت و جزییات کامل تولید محصول را یادداشت می‌کنند.
- قیمت منطقی: گز اصل به‌خاطر این‌که گزانگبین و مغز باکیفیت دارد، نمی‌تواند از یک حدی ارزان‌تر باشد. گزهای بیش‌از اندازه ارزان احتمالا کیفیت مطلوبی ندارند.
پولکی
پولکی یکی از قدیمی‌ترین آب‌نبات‌های ایرانی است که می‌توانید آن را کنار چای یا دم‌نوش‌های مختلف میل کنید. این آب‌نبات‌های نازک و دایره‌ای‌شکل به طور معمول طعمی زعفرانی دارند؛ اما در سال‌های اخیر آن را با لیموعمانی، کنجد، پودر نارگیل و پودر پسته و صدها طعم دیگر هم تهیه می‌کنند. پولکی را اصفهانی‌ها با مواد باقی‌مانده در فرایند تولید نبات می‌سازند. به همین خاطر است که این سوغات قیمت بسیار مناسبی دارد.
نکته جالبی که درباره اصفهانی‌ها وجود دارد، این است که خودشان هم به اندازه هم‌وطنان دیگر و گردشگران خارجی به خرید سوغات اصفهان برای پذیرایی و مصرف علاقه دارند. مثلا امکان ندارد که وارد خانه یک اصفهانی شوید و همراه با چای با پولکی از شما پذیرایی نکنند.
سوهان اصفهان
سوهان اصفهان نازک‌تر از سوهان قم است و روی آن را با انواع مغزها مثل پسته و بادام تزیین می‌کنند. سوهان اصفهانی‌ها هم اگرچه به پای سوهان قمی‌ها نمی‌رسد اما از سوغاتی‌های خوب و سنتی این شهر محسوب می‌شود. سوهان عسلی اصفهان با عسل، شکر، گلاب، پسته و بادام، زعفران و آب درست می‌شود و در کنار یک نوشیدنی گرم مانند چای، تیم برندهای را تشکیل می‌دهد که صد-هیچ از قند و شکلات‌های معمولی پیشی می‌گیرد.
شیرینی کرکی
شیرینی کرکی شباهت زیادی به نان‌برنجی کرمانشاه دارد، البته طعم و بافت آن متفاوت است. در واقع شیرینی کرکی بافتی نرم شبیه شیرینی نخودچی دارد و در تهیه آن از زعفران و روغن حیوانی استفاده می‌شود. چند نوع آرد مثل آرد برنج، گندم و نخودچی با هم ترکیب می‌شوند تا در کنار روغن، هِل و پودر پسته، شیرینی کرکی خوشمزه تهیه شود. اگر در پخت کرکی از روغن حیوانی استفاده شده باشد که دیگر نور علی نور خواهد بود.
عسل فریدونشهر
جای تعجب نیست که شهری به شیرینی اصفهان، سوغاتی به خوشمزگی عسل هم برای‌تان در آستین داشته باشد. در این بخش از کشور، عسل فریدونشهر اصفهان معروف است. پرورش زنبور و تولید عسل در فریدونشهر بسیار حرفه‌ای صورت می‌گیرد. گونه‌های متنوعی از این خوراکی خوشمزه هم در فریدونشهر تولید می‌شود؛ عسل گون، زول، قنقال و... . اگر گذرتان به اصفهان افتاد حتما سراغ عسل فریدونشهر را بگیرید. این عسل هم سوغات خوبی است و هم برای مصارف شخصی‌تان در بازگشت به ولایت خودی، مطلوب خواهد بود.
جوزقندی
جوزقندی یکی از سوغاتی‌های بسیار خوشمزه و مقوی در منطقه کاشان و اصفهان است و البته کمی گران است. برای تهیه جوزقندی، نوعی هلوی محلی را پس از پوست کندن، ۳ روز در آفتاب می‌گذارند تا کمی خشک شود. سپس داخل هلو را با مغز گردو یا هل، مغز بادام و پودر قند پر می‌کنند. این سوغاتی آن‌چنان انرژی‌بخش است که گاهی به آن بمب انرژی هم می‌گویند.
صنایع دستی اصفهان
هر چه از زیبایی صنایع‌دستی اصفهان بگوییم کم گفته‌ایم. خاتمکاری، فیروزه کوبی، منبت‌کاری و میناکاری تنها گوشه‌ای از صنایع‌دستی نفیس و ارزشمند شهر اصفهان هستند. با کمی گشت‌وگذار در بازار سنتی اصفهان می‌توانید با این صنایع‌دستی بیشتر آشنا شوید.
خاتمکاری
خاتمکاری هنر بسیار ظریفی است و نیاز به صبر و حوصله فراوان دارد. خاتمکاری در زمان‌های گذشته، بیشتر برای تزیین صندوق یا درهای کاخ‌ها و تالارها به کار می‌رفت؛ اما امروزه قلمدان، گلدان، جعبه‌های جواهر و سایر ظروف هم می‌توانند خاتمکاری شوند. به همین خاطر از نظر اندازه و قیمت، دستتان در انتخاب کاملا باز است.
اگر از نزدیک به ظرف‌های خاتمکاری نگاه کنید، تعدادی ستاره کوچک و بزرگ می‌بینید که با نظم و ترتیب کنار هم قرار گرفته‌اند. در واقع خاتم مجموعه‌ای از نقش‌های چندضلعی است که با استفاده از مواد مختلف مثل چوب، فلز و استخوان، در رنگ‌های متنوع ساخته می‌شوند.
جالب است بدانید که خاستگاه خاتمکاری در ایران، شیراز است اما در دوران صفویه، این هنر در اصفهان رواج زیادی پیدا کرد به طوری که این روزها، هنر خاتمکاری به بخشی جدایی‌ناپذیر از صنایع دستی اصفهان بدل شده.
قلمزنی
ایجاد خط و نقش‌های مختلف روی مس و فلزات ارزشمند دیگر مانند برنج، طلا و نقره در اصفهان به قلمزنی مشهور است. قلمزنی، هنر وسیعی است و سبک‌های گوناگونی برای آن وجود دارد. اگر می‌خواهید دکوراسیون سنتی خانه‌تان را کامل کنید، خرید ظروف و تابلوهای قلمزنی‌شده را در فهرست سوغات اصفهان قرار بدهید که پشیمان نخواهید شد.
ظروف قلمزنی هم مثل سایر سوغات اصفهان، ظرافت بسیاری دارند. این فرایند آن‌چنان ظریف است که معمولا داخل ظرف را با ترکیبی از قیر و گچ پر می‌کنند تا ظرف در حین کار سوراخ نشود. اغلب نقش‌هایی که با قلمزنی حکاکی می‌شود، گل و مرغ، اشعار و آیات و احادیث هستند.
میناکاری
میناکاری یکی از قدیمی‌ترین صنایع‌دستی است که قدمت آن به هزاران سال قبل برمی‌گردد! در این هنر، پودرهای میناکاری (که ترکیب اکسید فلزات و چند نوع نمک هستند) را روی فلزاتی مانند مس، نقره و طلا پخش می‌کنند و سپس با استفاده از حرارت، پودرها را به‌صورت یکپارچه روی فلز تثبیت می‌کنند.
میناکاری برای تزئین ظروف از جنس‌های مختلف انجام می‌شود. با یک قلم که معمولا سفید است، روی ظروف مس، نقره و طلا، طرح‌هایی کشیده می‌شود. زمینه زیر نقاشی هم معمولا آبی‌رنگ انتخاب می‌شود.
هنرمندان میناکار معمولا از قلم‌های باریک و نازکی استفاده می‌کنند تا بتوانند جزئیات کوچک و زیبایی را در طرح‌های خود به نمایش بگذارند. در میناکاری، طرح‌هایی شامل گل، گیاهان، حیوانات و شکل‌های هندسی با استفاده از پودرهای میناکاری رنگارنگ بر روی سطوح فلزی ایجاد می‌شود.
منبت‌کاری
منبت‌کاری را می‌توان طراحی برجسته روی چوب نامید! هنر درخشانی که از تن بی‌جان چوب، نقش‌های زیبا و چشم‌نواز بیرون می‌آورد. در منبت‌کاری جنس چوب بسیار مهم است. هر چه چوب محکم‌تر و فشرده‌تر باشد، منبت‌کاری روی آن زیباتر می‌شود. اغلب از چوب گردو، گلابی و شمشاد برای کارهای منبت استفاده می‌کنند. آثار منبت‌کاری طیف وسیعی از اشیای متنوع را شامل می‌شوند و قیمت‌های بسیار متنوعی هم دارند.
ملیله‌کاری
ظروف ملیله‌کاری یکی از ظریف‌ترین سوغات اصفهان هستند که از تماشای آن‌ها سیر نخواهید شد. ملیله‌کاری دقت و صبر فراوان می‌خواهد. در تهیه صنایع‌دستی ابتدا شمش‌های نقره را با چکش به شکل مفتول‌های بسیار باریکی در می‌آورند و با آن نقش‌های کوچکی می‌سازند؛ سپس این نقش‌های آماده شده را روی یک قالب قرار می‌دهند و با نقره لحیم می‌کنند. البته نقره ملیله‌کاری عیار بالاتری از نقره لحیم‌کاری دارد.
بته‌جقه، برگ، غنچه، پیچ، پیچک و... محبوبترین طرح‌های ملیله‌کاری هستند. ظروف ملیله‌کاری به دلیل استفاده از نقره در آن‌ها و همچنین زحمت فراوان، قیمت بالایی دارند و یک هدیه ارزشمند و لوکس به شمار می‌روند.
نقره‌سازی
نقره‌سازی یکی از صنایع‌دستی ایران است که در آن ظروف و زیورآلات مختلفی با استفاده از فلز نقره ساخته می‌شوند. اصفهان یکی از مراکز مهم نقره‌سازی در ایران به شمار می‌رود که هنرمندان و صنعتگران بسیار ماهر و خلاقی در این زمینه دارد.
نقره‌سازان اصفهان با استفاده از روش‌های مختلف مانند چکش‌کاری، خم‌کاری، ریخته‌گری و پرس‌کاری، آثار بسیار زیبا و منحصربه‌فردی را خلق می‌کنند. تصاویری از طبیعت، فرهنگ و تاریخ ایران، نقوش و نمادهای متنوع برخی از طرح‌هایی هستند که نقره‌سازان اصفهانی آن‌ها را روی ظروف نقره حک می‌کنند. نقره‌کاری یکی از سوغات‌های سنتی و لوکس اصفهان است که برای هدیه به عزیزان بسیار مناسب است.
مسگری
ظروف مسی با آن رنگ‌های قهوه‌ای مایل به سرخ‌شان یکی از زیباترین سوغات سنتی اصفهان به شمار می‌روند. شما هم برای استفاده در منزل مثلا برای پخت‌وپز می‌توانید به سراغ ظروف مسی بروید، هم برای کاربردهای تزئینی. تنوع ظروف مسی در اندازه‌ها و مدل‌های مختلف در بازار اصفهان بسیار زیاد است و قیمت‌های مناسبی هم دارند.
قلمکاری (چیت‌سازی)
قلمکاری یا چیت‌سازی هنر چشم‌نواز اصفهانی است که روی انواع پارچه انجام می‌شود. آن‌وقت‌ها که صنعت چاپ هنوز رواج پیدا نکرده بود، اصفهانی‌ها برای طرح‌دار کردن پارچه‌های مختلف از جنس‌های گوناگونی مانند کرباس و کتان از ابتکار عمل جالبی استفاده می‌کردند. آن‌ها با قالب‌هایی از جنس چوب و به شکل‌های مختلف مثل بته‌جقه، روی پارچه‌ها طرح می‌زدند. این هنر هنوز هم در اصفهان یافت می‌شود. خرید یک سفره قلمکار، ایده بسیار خوبی برای یادگاری بردن از این شهر رویایی است.
فرش و قالی
قالی‌ها و فرش‌های دستباف اصفهانی که از نخ و ابریشم بافته می‌شوند از آن سوغاتی‌های گرانی خواهند بود که شاید بهتر است به جای هدیه دادن، آن‌ها را برای خودتان نگه دارید. هنر قالی‌بافی در بسیاری از شهرهای ایران قدمتی طولانی دارد. اصفهان هم با آن پیشینه فرهنگی و هنری‌اش، فرش‌های زیبایی تولید می‌کند که شهره عام و خاص هستند و در کشورهای مختلف جهان به فروش می‌رسند. این شهر در زمان صفویان یکی از قطب‌های قالی‌بافی در ایران بود.
تابلوهای خوشنویسی
اصفهان در تمام دوران تاریخ، پایتخت خوشنویسی ایران بوده است. تابلوهای خوشنویسی از سوغاتی‌های باارزشی هستند که می‌توانید در بازار اصفهان پیدا کنید.
سوغات اصفهان را بر اساس بودجه انتخاب کنید
چه برای خودتان به دنبال سوغاتی اصفهان باشید، چه برای دوستان و آشنایان، این‌که خریدتان از بازار چه‌قدر درمی‌آید معیار مهمی در انتخاب سوغات است. اگر به دنبال سوغات اقتصادی اصفهان می‌گردید، پیشنهاد می‌کنیم به سراغ پولکی، سوهان، شیرینی کرکی، قلمکاری یا ظروف مسگری بروید.
اگر می‌خواهید کمی بیشتر برای سوغاتی‌های سنتی اصفهان خرج کنید، گز، عسل فریدونشهر، جعبه‌های کوچک خاتمکاری، پارچه‌های چیت‌سازی و ظروف کوچک میناکاری گزینه‌های مناسبی خواهند بود. اگر هم به دنبال یک هدیه لوکس یا یک یادگاری نفیس می‌گردید، تابلوهای خوشنویسی، نقره‌کاری، قالی و فرش اصفهان درجه‌یک‌ترین انتخاب‌ها هستند.
فروشگاه‌های و بازارهای مناسب خرید سوغات اصفهان
بازارهای سنتی اصفهان از جمله جاهای دیدنی این شهر هستند که حتی اگر قصد خرید سوغات ندارید، باز هم باید به آن‌ها سر بزنید و از تماشای آن همه زیبایی لذت ببرید.
بازار قدیمی اصفهان یا بازار قیصریه
این بازار، جان می‌دهد برای خرید سوغاتی و تجربه کردن حس و حال اصفهان قدیم. برای دیدن آن باید به میدان نقش جهان بروید و از ورودی شمال میدان نقش جهان به بازار داخل شوید. البته ورودی‌های مختلف دیگری هم برای بازار قیصریه وجود دارد.
- آدرس: میدان نقش جهان، شمال میدان (سردر قیصریه) (بازار قیصریه روی نقشه)
بازار نقش جهان
بازار نقش جهان همان بازاری است که دورتادور میدان نقش جهان را فراگرفته و با ورود به آن با حجره‌هایی به سبک گذشته‌های دور رو به رو می‌شوید. صنایع دستی باکیفیت اصفهانی در این بازار قابل خریداری‌اند.
- آدرس: از سمت غرب خیابان سپه، از سمت شرق خیابان حافظ و خیابان استانداری (میدان نقش جهان روی نقشه)
سیتی‌سنتر اصفهان
این مجتمع تجاری از مجموعه‌های تازه و نوین شهر اصفهان است و انواع فروشگاه‌ها در آن وجود دارد. بنابراین اگر دوست دارید در کنار خرید به تفریح و سرگرمی هم بپردازید، سر زدن به سیتی‌سنتر در سپاهان اصفهان برای‌تان خالی از لطف نخواهد بود.
- آدرس: بزرگراه شهید دستجردی، روبه‌روی ورودی جنوبی سپاهان‌شهر (سیتی سنتر اصفهان روی نقشه)
بازار هنر اصفهان
در خیابان چهار باغ عباسی و در کنار پارک هشت‌بهشت، در نزدیکی کاروانسرای عباسی، بازار هنر اصفهان با معماری جذاب و سنتی‌اش انتظارتان را می‌کشد. برای خرید طلا و جواهر ساخت هنرمندان این شهر، بازار هنر را به خاطر داشته باشید. اگر هم قصد خرید این چیزها را ندارید، دست‌کم برای دیدن معماری جذاب بازار به آن سری بزنید.
- آدرس: خیابان چهارباغ عباسی، جنب هتل عباسی و روبه‌روی پارک هشت‌بهشت (بازار هنر اصفهان روی نقشه)
جمع‌بندی
اصفهان، بهشت سوغات و صنایع‌دستی ایران، از گز و سوهان گرفته تا خاتم و مینا، برای هر سلیقه با هر بودجه‌ای گزینه‌ای برای عرضه دارد. تنوع سوغات اصفهان به گونه‌ای است که همه وسوسه‌تان می‌کند هم سوغاتی‌های خوراکی این شهر را تهیه کنید، هم از صنایع‌دستی بی‌نظیر آن چیزی به عنوان یادگاری با خود ببرید. زمانی که سوغات‌ها را تهیه کردید و بارتان را بستید، حواستان به خوراکی‌ها باشد تا در مسیر خراب نشوند و همچنین مراقب باشید صنایع دستی آسیب نبینند.
دیدگاه‌ها
به گفتگو بپیوندید
اولین کسی باشید که نظر خود را ثبت می‌کند!