تویسرکان کجاست و از شهر گردوهای خوشمزه چه می‌دانید؟

تویسرکان کجاست و از شهر گردوهای خوشمزه چه می‌دانید؟
نویسنده:یسنا باقرفر
بروزرسانی:توسطآرام حسینی

نام تویسرکان اغلب با گردو شناخته می‌شود، گردوی پوست نازک خوش‌طعمش! اما از جاذبه های تویسرکان، زبان و فرهنگ مردم آن و معنای نام این شهر چه می‌دانید.

ایران مجموعه‌ای از شهرهای مختلف با جغرافیا و طبیعت و دیدنی‌های فرهنگی و تاریخی را در خود جای داده و هرکدام از این شهرها به تنهایی می‌توانند مقصد یک سفر جذاب و هیجان انگیز باشند. تویسرکان یکی از زیباترین شهرهای غرب ایران است که در استان همدان وقاع شده‌است.

در این نوشته تلاش می‌کنیم تا بیشتر شما را با شهر تویسرکان همدان آشنا کنیم و نکات مهمی که در هنگام سفر به این شهر به دردتان خواهد خورد را در اختیار شما قرار دهیم.

درباره تویسرکان

جاذبه های دیدنی تویسرکان

استان همدان یکی از زیباترین مناطق ایران با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار متنوع است. از مقبره بوعلی سینا گرفته تا غار علیصدر. شهرستان تویسرکان که در ناحیه جنوبی استان همدان قرار گرفته، یکی از شهرهای پر جمعیت این استان است.

تویسرکان از شمال به شهرستان اسدآباد، از جنوب به شهرستان نهاوند، از شرق به شهرستان ملایر و از غرب در جوار  شهرستان کنگاور از توابع استان کرمانشاه واقع شده‌است. این شهر بیش از هرچیزی به طبیعت زیبا و سرسبز خود معروف است.

باغ‌های گردو در تویسرکان یکی از مهمترین جاذبه‌های این شهرستان هستند و گردوی تویسرکان در سراسر ایران به کیفیت بالا معروف است. این مسئله به دلیل قرار گیری شهر در دامنه کوه و آب و هوای معتدل است که باعث می‌شود درختان گردو به بهترین شکل ممکن رشد کنند.

راه دسترسی به تویسرکان

تویسرکان همدان

شهرستان تویسرکان در جنوب استان همدان واقع شده‌است. برای دسترسی به آن از از سمت استان‌های غربی، کافی است به شهر همدان برسید و از همدان به سمت جنوب استان حرکت کنید.

اما برای دسترسی به تویسرکان از استان‌های شرقی و تهران، دو مسیر اصلی وجود دارد. مسیر اول از آزاد راه تهران ساوه عبور می‌کند. در این مسیر که حدود 398 کیلومتر است، از تهران تا تویسرکان حدود 4 ساعت و 40 دقیقه در سفر خواهید بود.

مسیر دسترسی بعدی از تهران تویسرکان، از اتوبان قم عبور می‌کند. در این مسیر ابتدا به شهر قم و سپس اراک می‌رسید و از اراک به سمت ملایر حرکت می‌کنید. از ملایر در کمتر از نیم ساعت رانندگی به سمت غرب، به این شهر زیبا خواهید رسید. این مسیر 430 کیلومتری کمی بیشتر از مسیر قبلی و حدود 5 ساعت و 20 دقیقه طول خواهد کشید.

جغرافیای تویسرکان

شهرستان تویسرکان همدان یکی از شهرهای مرتفع در نواحی غربی ایران است که به صورت عمده به سه بخش کوهستانی، کوه‌پایه و جلگه تقسیم می‌شود. این مسئله باعث شده تا آب و هوای این شهر برای رشد انواع گیاهان و درختان بسیار مطلوب باشد و پوشش گیاهی گسترده و وسیعی در این منطقه شکل بگیرد. مطلوب بودن آب و هوای تویسرکان یکی از دلایلی است که این شهر در طی تاریخ محل اقامت و زندگی بخش زیادی از تمدن‌ها بوده‌است.

تاریخ و دلیل نامگذاری تویسرکان

زبان تویسرکان
تصویر از رضا زنگنه

براساس شواهد تاریخی، شهرستان تویسرکان فعلی در محل ویرانه‌های رودلاور ساخته شده‌است. پس از این واقعه، در محل رودلاور روستاهای کوچک و بزرگی ایجاد شدند که دو روستای "توی" و "سرکان" وسعت و جمعیت بیشتری داشتند. با گسترش این دو روستا و ادغام آن‌ها با یکدیگر، شهری به وجود آمد که نامش از ترکیب اسم این دو روستا و توی‌سرکان بود.

از طرفی، یکی دیگر از روایت‌هایی که درباره تاریخچه و معنی تویسرکان وجود دارد، این گونه بیان می‌کند که کلمه سر به معنای بزرگ و کلمه گان یا کان به معنای جا و مکان بوده وسرکان به معنی محل زندگی بزرگان است و معنی تویسرکان به معنای جایی نزدیک به سرکان است.

فرهنگ و آداب و رسوم مردم تویسرکان

در این شهر بسیاری از مراسمات و آیین‌های سنتی ایران با جدیت اجرا می‌شوند. یکی از مهمترین مراسم در این شهر شب یلدا است. در این شب خانواده داماد برای عروس تازه ازدواج کرده خود آجیل و محصولات پروتئینی ارسال می‌کند و تمامی اعضای فامیل در منزل بزرگ‌تر خانواده جمع می‌شوند و این شب را به شادی دور هم سپری می‌کنند.

پوشش و لباس عمده مردم تویسرکان با پوشش شهر همدان شباهت بسیار زیادی دارد. زنان همدانی از عرقچین، کونیک، تومبان، آرخالق، دوش لوق، بوتون، ساغری، ارسی و گالش در پوشش خود استفاده می‌کنند. همچنین پوشش سنتی مردان در این شهرستان همدان هم شامل سرپوش نخلی و نمد، کونیک، گیوه و کلاش می‌شود.

گویش و زبان تویسرکان همدان

بافت جمعیتی عمده شهرستان، از اقوام فارس و لر تشکیل شده‌است.  زبان تویسرکان عمدتا لری است. تعدادی از روستاهای تویسرکان، زبان‌های کردی و ترکی هم به عنوان گویش مردم استفاده می‌شود.

اما به صورت کلی زبان مردم اینجا نوعی از گویش لری تلقی می‌شود. البته که گویش لری مردم اینجا با گویش لری لرستان تفاوت‌های زیادی دارد و به لری تویسرکانی معروف است. همچنین در مرکز شهرستان تویسرکان، زبان فارسی با لهجه لری به عنوان زبان اصلی استفاده می‌شود.

سوغات تویسرکان

گردو تویسرکان

اگر در هر کدام از شهرهای ایران از کسی بپرسید که سوغات تویسرکان چیست پیش از هرچیزی به یاد گردوهای خوشمزه اینجا می‌افتد. گردو تویسرکان اصلی‌ترین و مهمترین سوغات آن است. این گردو از مرغوب‌ترین انواع در ایران و آسیا هستند و بخش زیادی از محصول گردو تویسرکان به کشورهای همسایه صادر می‌شود. اما علاوه بر گردوهای خوشمزه، سوغات دیگری هم دارد.

صنایع دستی تویسرکان

تویسرکان کجاست و از شهر گردوهای خوشمزه چه می‌دانید؟

در این شهرستان بخش زیادی از هنر مردم به شکل صنایع دستی تولید می‌شود. سفال گری و محصولات سفالی یکی از مهمترین صنایع دستی تویسرکان و استان همدان است. علاوه بر محصولات سفالی، تکه دوزی، چرم دوزی، منبت و معرق و همچنین قلاب بافی از دیگر صنایع دستی این شهرستان هستند. همچنین انواع قالی و فرش‌های مرغوب و زیبا و باکیفیت در شهرها و روستاهای آن بافته می‌شوند که هرکدام دریایی از زیبایی را در خود جای داده‌است.

خوراکی های تویسرکان

سوغات تویسرکان

همانطور که گفتیم اصلی ترین سوغات و خوراکی تویسرکان گردوهای جذاب این شهر است. انا علاوه بر گردو، باغ‌های این جا محصولات بسیار جذاب و متنوع دیگری هم دارند.

عسل تویسرکان به دلیل طبیعت بسیار جذاب و منحصر به فرد خود، کیفیت بسیار بالایی دارد. انگور و تمامی فرآورده‌های آن مانند شیره انگور و کشمش هم از دیگر خوراکی‌های جذاب این منطقه هستند.

پشمک، انواع آلو، سماق و نقل هم دیگر خوراکی‌های خوشمزه‌ای هستند که در سفر به این شهر زیبا می‌توانید بهترین و باکیفیت‌ترین آن‌ها را خریداری کنید.

غذاهای تویسرکانی

تویسرکان کجاست و از شهر گردوهای خوشمزه چه می‌دانید؟
آش کلم قمری تویسرکان

این شهر به دلیل شرایط آب و هوایی خود، به نوعی بهشت انواع آش‌ها است. بهترین غذاهای تویسرکان شامل آش بادمجان، آش ترخینه، آش سماق، آش رشته دوغ و آش کلم قمری می‌شود. همچنین یکی دیگر از غذاهای جذاب و خوشمزه تویسرکان، کوفته نخودی است.

جاهای دیدنی و مکان های توریسی

تویسرکان کجاست و از شهر گردوهای خوشمزه چه می‌دانید؟
آرامگاه حبقوق نبی

تویسرکان به دلیل آب و هوای معتدل و مناسب خود، در طول تاریخ محل زندگی بسیاری از حکومت‌ها بوده‌است. به همین دلیل آثار تاریخی متنوعی از دوران مختلف در شهر تویسرکان وجود دارد.

مسجد جامع سرابی یکی از جاذبه‌های تاریخی تویسرکان است که مربوط به دوران قاجار است. این مسجد زیبا و دیدنی در منطقه سرابی، در نزدیکی این شهر واقع شده‌است.

آرامگاه حبقوق نبی یکی از قدیمی‌ترین و تاریخی ترین آثار اینجا است. این اثر تاریخی آرامگاه حبقوق نبی از پیامبران نسل حضرت موسی است که در زمان حیات خود به عنوان مسئول معبد بزرگ یهودیان فعالیت می‌کرده و به همین دلیل در نزد یهودیان از احترام خاصی برخوردار است.

قلعه اردلان از دیگر مکان‌های تاریخی و جذاب اینجا است که جزو آثار تاریخی دوران قاجار به حساب می‌آید. این قلعه نظامی بر روی یک تپه مشرف به شهر ساخته شده و به عنوان دیده بانی و کانون محافظت از شهر فعالیت می‌کرده است.

قلعه اردلان
قلعه اردلان

کاروانسرای شاه عباسی در مسیر جاده تویسرکان اسدآباد متعلق به دوران صفوی به همراه پل تاریخی فرسفج از دیگر جاذبه‌های تاریخی زیبای این شهرستان هستند.

شخصیت های معروف تویسرکان

مقبره رضی الدین
مقبره رضی الدین

شهرستان تویسرکان محل زندگی بخش زیادی از شاعران و ادبای ایرانی بوده‌است و از مهمترین شخصیت‌های اهل اینجا می‌توان به رضی الدین آرتیمانی اشاره کرد. این شاعر معروف در عهد صفوی یکی از ادیبان دربار صفوی بوده اشعار زیادی را در همین دوران سروده است.

آرتیمانی در روستای آرتیمان در نزدیکی همین شهر به دنیا آمد و پس از مدتی برای تحصیل به همدان رفت. با درخشش خود در هنگام تحصیل در همدان به دربار شاه عباس صفوی راه پیدا کرد و مجموعه آثار متنوعی را در آن زمان سرود.

یدالله مایل تویسرکانی یکی دیگر از شخصیت‌های معروف تویسرکان است. این شاعر و روزنامه نگار در شهر همدان به تحصیل پرداخت و در سال 1283 اولین مدرسه را در این شهر دایر کرد. همچنین پس از مدتی به تهران عزیمت کرد و در کنار تدریس به روزنامه نگاری پرداخت. یدالله مایل تویسرکانی در دوران زندگی خود بیش از 20000 بیت شعر سروده است.

دیگر جاهای دیدنی همدان

غار علیصدر
غار علیصدر

در هنگام سفر به تویسرکان بد نیست که سری هم به همدان بزنید و از جاذبه‌های متنوع این شهر و استان دیدن کنید. در شهر همدان می‌توانید از مجموعه هگمتانه، موزه هگمتانه، تپه هگمتانه و مجموعه گنجنامه به عنوان یکی از قدیمی‌ترین میراث بشر دیدن کنید. همچنین از آرامگاه پزشک و طبیب ایرانی حکیم ابوعلی سینا بازدید کنید. آرامگاه استر و مردخای، گنبد علویان، برج قربان و مجموعه شیر سنگی از دیگر جاذبه‌های تاریخی شهر همدان است.

اما یکی دیگر از جذاب‌ترین و زیباترین و هیجان انگیزترین جاذبه‌های استان همدان، غار علیصدر است. غار علیصدر که به عنوان طولانی‌ترین غار آبی قابل قایقرانی جهان شناخته می‌شود، تجربه سفر به یادماندنی شما را تکمیل می‌کند.

غار علیصدر که به دوران دوم زمین شناسی و میلیون‌ها سال قبل بر می‌گردد، مجموعه‌ای از لحظه‌های هیجان انگیز باستانی را از دل میلیون‌ها سال پیش در معرض چشمان شما قرار می‌دهد.

بهترین فصل برای سفر به تویسرکان

تویسرکان کجاست و از شهر گردوهای خوشمزه چه می‌دانید؟

شهرستان تویسرکان آب و هوای معتدلی دارد که به دلیل ارتفاع بالا، در فصل زمستان تبدیل به آب و هوای بسیار سرد و بارش‌های سنگین می‌شود.

به همین علت بهترین زمان برای سفر به اینجا از ابتدای بهار تا اواخر تابستان خواهد بود. در این زمان می‌توانید از آب و هوای مطبوع و لذت بخش تویسرکان در طبیعت زیبا و باغ‌های گردو نهایت لذت را ببرید.

رزرو اقامتگاه در همدان

در هنگام سفر به همدان شما فقط به فکر برنامه ریزی سفر برای بازدید حداکثری از جاذبه‌های متنوع این شهر و همدان باشید و به هیچ وجه نگران مسئله اقامت نباشید. برای اقامت در همدان، جاباما مجموعه‌ای از هتل‌ها و اقامتگاه‌های متنوع را به شما معرفی می‌کند. برای رزرو هتل، اقامتگاه و اجاره خانه در تویسرکان می‌توانید به وب‌سایت جاباما مراجعه کنید. جاباما مجموعه‌ای از انواع هتل، هتل آپارتمان، اقامتگاه، سوئیت و آپارتمان در شهر همدان را به شما معرفی می‌کند.

با استفاده از امکانات وب سایت جاباما شما می‌توانید امکانات این اقامتگاه‌ها را بررسی کنید، نظرات مسافرین قبلی را مطالعه کنید و پس از بررسی تمام جوانب، تنها با چند کلیک اقامتگاه خود در همدان را به صورت کاملا آنلاین رزرو کنید.

پاسخ به سوالات رایج در مورد تویسرکان

سوالات متداول

تویسرکان کجاست؟

تویسرکان چهارمین شهر بزرگ استان همدان است که در جنوب این استان واقع شده‌است.

سوغات تویسرکان چیست؟

گردو تویسرکان مهمترین و معروف‌ترین سوغات این شهر است. به جز گردو، انواع آلو، محصولات انگور، پشمک، سماق از مهمترین خوراکی‌های تویسرکان هستند. علاوه بر آن، سفال، چرم دوزی، منبت و معرق کاری و همچنین گلیم و قالی از مهمترین سوغات و صنایع دستی تویسرکان هستند.

معنی تویسرکان چیست؟

تویسرکان از ترکیب دو عبارت توی و سرکان به معنی محل زندگی بزرگان تشکیل شده‌است.

زبان تویسرکان چیست؟

عمده مردم در تویسرکان به زبان لری صحبت می‌کنندو همچنین در بخش‌هایی از شهرستان تویسرکان مردم به زبان کردی و ترکی هم صحبت می‌کنند.

نویسندهآرام حسینی· ۴۷ مطلب

اگر بخوام خودم رو معرفی کنم، احتمالا انتخابم «کلمه» است! سال‌هاست با کلمه‌ها کار می‌کنم؛ ترجمه‌شون می‌کنم، درباره فیلم‌ها باهاشون حرف می‌زنم و بیشتر از همه، باهاشون می‌نویسم. برای من نوشتن فقط یک کار نیست؛ راهی برای خلق کردن، کنجکاو موندن و دیدن چیزهای معمولی از یک زاویه تازه! حالا اینجا با جاباما، کلمه‌ها منو به سمت شهرها و سفرها می‌برن! از دیدنی‌ها و تجربه‌های سفر می‌نویسم؛ گاهی هم تجربه‌های خودم از سفر رو باهاتون به اشتراک میذارم. سعی می‌کنم هر چیزی که می‌نویسم، فقط یک مشت اطلاعات کنار هم نباشن؛ چیزی باشه که هم به کارتون بیاد، هم خوندنش شما رو یک قدم به سفر نزدیک‌تر کنه!

نویسندهیسنا باقرفر· ۲۴ مطلب

نویسنده در مجله جاباما

بازخورد شما

این مطلب مفید بود؟

دیدگاه‌ها

به گفتگو بپیوندید

ذخیره نام و ایمیل من در این مرورگر برای دفعات بعد
تویسرکانی
۰۵:۳۴ - ۱۴۰۵/۱/۲۸

سلام تویسرکان واقعا بی نظیر و زیباست بهشتی خوش آب و هوا در غرب ایران در ضمن مردم تویسرکان فارس هستند و به زبان فارسی با گویش تویسرکانی صحبت می کنند لطفا متن را اصلاح کنید !