راهنمای کامل کوه‌های تهران؛ هم برای کوهنوردان حرفه‌ای و هم تفریحی!

نمایی از زنی در حال ژست آزادی گرفتن بالای یکی از کوه‌های تهران

کوه‌های تهران برای کوهنوردی کدامند؟ از قله‌های آشنایی مثل توچال تا قله‌های بکری مانند چشمه شاهی را در اینجا ببینید!

در اطراف شهر شلوغ تهران، کوه‌های متعددی وجود دارد که گزینه‌های مناسبی برای کوهنوردی و تفریح هستند. این مناطق به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند. برخی مسیرهای استاندارد برای کوهنوردان حرفه‌ای دارند و برخی دیگر برای تفریح و پیک‌نیک خانوادگی مناسب‌ترند. در این مقاله، ابتدا معروف‌ترین کوه‌های تهران از جمله توچال و دربند را معرفی می‌کنیم و سپس به سراغ گزینه‌های کمتر شناخته‌شده‌ای مانند کوه بی‌بی شهربانو می‌رویم که برای طبیعت‌گردان و کوهنوردان خلوت‌پسند جذابیت بیشتری دارند.

نام کوه

درجه سختی

مهم‌ترین ویژگی

نزدیک‌ترین محله

توچال

آسان تا سخت (بر اساس مسیر)

تله‌کابین و چندین ایستگاه

دربند - ولنجک

کلکچال

آسان تا متوسط

دسترسی از پارک جمشیدیه

پارک جمشیدیه

دربند و شیرپلا

آسان تا متوسط

پناهگاه مجهز شیرپلا

دربند

درکه و پلنگ‌چال

آسان تا متوسط

پیاده‌روی کنار رودخانه

درکه

دارآباد

متوسط تا سخت

مسیر خلوت‌تر

دارآباد

بی‌بی شهربانو

آسان

آرامگاه تاریخی

شهرری

پهنه حصار

سخت

مسیر بکر و خلوت

روستاهای وردیج و واریش

چشمه شاهی

متوسط

مناظر خط‌الراس

روستاهای وردیج و واریش

لیست بهترین کوه‌های تهران برای کوهنوردی و تفریح

در این بخش، لیستی از بهترین کوه‌های تهران برای کوهنوردی و تفریح را مرور می‌کنیم. این مسیرها شامل گزینه‌های معروف و پررفت‌وآمدی هستند که هر کدام ویژگی‌های خاص خودشان را دارند.

توچال؛ بام تهران و فراتر از آن

نمایی از قله توچال پوشیده از برف
عکس از گوگل مپ، عکاس: Mehrdad Mike Eskenasi

قله توچال با ارتفاع نزدیک به ۴۰۰۰ متر، بلندترین قله در شمال شهر تهران است که به دلیل دسترسی آسان و مناظر دیدنی، مقصد اصلی کوهنوردان و طبیعت‌گردان و از جاهای دیدنی شمال تهران محسوب می‌شود. توچال علاوه بر کوهنوردی، امکانات تفریحی متنوعی از جمله تله‌کابین، سورتمه و پیست اسکی را نیز فراهم می‌کند.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

  • دسترسی با ماشین شخصی: برای رسیدن به توچال، باید به انتهای خیابان ولنجک بروید. مجموعه دارای پارکینگ طبقاتی و روباز است که پس از پارک خودرو، می‌توانید با ماشین‌های برقی یا پیاده‌روی در جاده سلامتی به ایستگاه اول تله‌کابین برسید.
  •  دسترسی با مترو: از خط یک (تجریش-کهریزک) استفاده کنید و در ایستگاه پایانی تجریش پیاده شوید. سپس با تاکسی‌های خطی یا اینترنتی خود را به ورودی توچال در انتهای ولنجک برسانید.
  • دسترسی با اتوبوس: از اتوبوس‌های خط «میدان ولنجک – پایانه شهید افشار» استفاده کرده و در ایستگاه هفدهم پیاده شوید. باقی مسیر را می‌توانید پیاده‌روی کنید یا با تاکسی ادامه دهید.

تله‌کابین، ایستگاه‌ها و قله

مجموعه تله‌کابین توچال دارای سه خط اصلی و هفت ایستگاه است که در ارتفاعات مختلف قرار گرفته‌اند:

  • ایستگاه ۱: ارتفاع حدود ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰ متر (شروع خط تله‌کابین)
  • ایستگاه ۲: ارتفاع حدود ۲۴۰۰ تا ۲۵۰۰ متر
  • ایستگاه ۵: ارتفاع حدود ۲۹۰۰ تا ۳۰۰۰ متر
  • ایستگاه ۷: ارتفاع حدود ۳۶۰۰ تا ۳۷۰۰ متر (نزدیک به قله)

فاصله ایستگاه ۱ تا ۷ تله‌کابین حدود ۷.۵ کیلومتر است. از ایستگاه ۷ تا قله نیز حدود یک کیلومتر پیاده‌روی نیاز دارید.

مسیرهای کوهنوردی اصلی و پررفت‌وآمد

  • مسیر جنوبی (دربند): از میدان سربند شروع می‌شود و با عبور از پناهگاه شیرپلا و جانپناه امیری به قله می‌رسد.
  • مسیر جنوب غربی (ولنجک): مسیر جاده‌ای که از ایستگاه اول تله‌کابین شروع می‌شود.
  • مسیر جنوب شرقی (جمشیدیه): از پارک جمشیدیه آغاز شده و با عبور از پناهگاه کلکچال و پیازچال به قله منتهی می‌شود.
  • مسیر شرقی (دارآباد): طولانی‌ترین و سخت‌ترین مسیر که از دارآباد شروع می‌شود.

مسیرهای کوهنوردی کمتر شناخته‌شده و حرفه‌ای

  •  سی‌چال به توچال: این مسیر از بالای گردنه دیزین شروع می‌شود. برای صعود، ابتدا باید به قله دیزین برسید، سپس از قله قلعه‌دختر عبور کرده و به گردنه آهار برسید. در نهایت با پیمودن مسیر باقی‌مانده به قله توچال می‌رسید.
  • امامزاده داوود به توچال: این مسیر ابتدا شیب ملایمی دارد، اما در ادامه باید به قله سی‌وسه‌چم برسید و از گردنه بازارک عبور کنید.
  •  شهرستانک به توچال: از سمت شهرستانک دو مسیر وجود دارد. یکی از داخل شهرستانک شروع می‌شود و دیگری از ارتفاعات بالای آن عبور می‌کند.

امکانات رفاهی

در طول مسیر و ایستگاه‌های مختلف توچال، امکانات رفاهی متعددی وجود دارد که عبارتند از:

  • رستوران‌ها و کافه‌ها: در ایستگاه‌های ۱، ۵ و ۷ و هم‌چنین در بام تهران، رستوران‌ها و کافه‌های متعددی برای استراحت و پذیرایی فعال هستند.
  • هتل: در ایستگاه هفتم، هتل بین‌المللی توچال قرار دارد.
  • سرویس‌های بهداشتی: در ایستگاه‌های مختلف به‌ویژه ایستگاه‌های ۳ و ۵ سرویس بهداشتی موجود است.

پناهگاه‌های معروف

  • پناهگاه شیرپلا: در ارتفاع ۲۷۵۰ متری مسیر دربند قرار دارد و یکی از قدیمی‌ترین پناهگاه‌های مسیر است.
  • جانپناه امیری (سیاه‌سنگ): در ارتفاع ۳۴۵۰ متری، بعد از شیرپلا و در مسیر قله واقع شده است.
  • جانپناه قله توچال: درست بر فراز قله توچال نیز دو جانپناه سنگی و فلزی با ظرفیت ۱۰ تا ۱۵ نفر وجود دارد که فاقد تجهیزات هستند و برای مواقع اضطراری و شب‌ ماندن استفاده می‌شوند.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

در مسیرهای اصلی توچال، آنتن‌دهی موبایل تقریبا در تمام مسیر وجود دارد و مشکل خاصی از این بابت نیست. پایگاه‌های امداد و نجات نیز در مناطق مختلف از جمله شمشک برای پوشش حوادث کوهستان فعال هستند.

بهترین زمان بازدید: برای کوهنوردی در توچال و استفاده از تله‌کابین، فصل‌های بهار، تابستان و اوایل پاییز بهترین گزینه‌ها هستند.

کلکچال؛ مسیر خانوادگی و پارک جمشیدیه

نمایی از مردم در حال کوهنوردی به سمت قله پلنگچال
عکس از گوگل مپ، عکاس: شایان نوروزی

قله کلکچال با ارتفاع حدود ۳۳۵۰ متری، یکی ازمحبوب‌ترین مسیرهای کوهنوردی تهران محسوب می‌شود. این قله در شرق دره دربند و غرب دارآباد قرار گرفته و به دلیل مسیر نسبتا آسان، دسترسی خوب و مناظر زیبا، هم برای خانواده‌ها و هم برای کوهنوردان گزینه مناسبی محسوب می‌شود. اگر در پارک جمشیدیه یا گلابدره باشید هم دسترسی مناسبی برای صعود به کلکچال وجود دارد.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

  • دسترسی با ماشین شخصی: برای رسیدن به پارک جمشیدیه، باید به خیابان نیاوران بروید. سپس وارد خیابان فیضیه شده و پس از آن به خیابان امیدوار برسید. پارک جمشیدیه در انتهای این خیابان قرار دارد و پارکینگ در حوالی پارک موجود است.
  •  دسترسی با مترو: از خط یک استفاده کنید و در ایستگاه تجریش پیاده شوید. سپس از میدان تجریش، سوار تاکسی‌های خط «تجریش-جمشیدیه» شده تا مستقیما به پارک جمشیدیه برسید.
  • دسترسی با اتوبوس: از میدان تجریش می‌توانید از اتوبوس‌های خیابان فیضیه استفاده کرده و خود را به حوالی پارک برسانید.

مسیرهای کوهنوردی اصلی و پررفت‌وآمد

  • مسیر پارک جمشیدیه: ابتدای این مسیر از نزدیکی ایستگاه پلیس پارک جمشیدیه، تابلو و کیوسک فدراسیون کوهنوردی است. مسیر تا پناهگاه کلکچال و بعد از آن، تا قله ادامه دارد و به دلیل شیب ملایم و دسترسی آسان، برای خانواده‌ها و کوهنوردان مبتدی گزینه ایده‌آلی است.
  • مسیر گلابدره: این مسیر نیز از دره گلابدره شروع شده و پس از طی مسیر، به پناهگاه کلکچال متصل می‌شود.

مسیرهای کوهنوردی کمتر شناخته‌شده و حرفه‌ای

  •  مسیر پارک نیلوفر: این مسیر از پارک نیلوفر (نزدیک دارآباد) آغاز می‌شود و طی آن باید از دو قله تنگ‌چال و عرق‌چین عبور کنید. نسبت به مسیر جمشیدیه کمی سخت‌تر است و به آمادگی جسمانی بیشتری نیاز دارد.
  • مسیر دارآباد: مسیری طولانی و دشوار که از دره دارآباد شروع شده و از مسیر باغچه خلیل و دره آب زندگانی به قله می‌رسد. این مسیر شیب تند دارد و به دلیل سختی بالا و برای کوهنوردان با تجربه مناسب است.
  • مسیر کلکچال از سمت شیرپلا: این مسیر از پناهگاه شیرپلا (مسیر دربند) شروع شده و از گردنه کلکچال عبور می‌کند تا به قله برسد.

امکانات رفاهی و پناهگاه‌ها

در مسیر پارک جمشیدیه، سه ایستگاه یا کافه با نام‌های ایستگاه ۱، ۲ و ۳ وجود دارد که مواد غذایی و نوشیدنی عرضه می‌کنند. هم‌چنین چندین چشمه و شیر آب در طول مسیر برای استفاده کوهنوردان تعبیه شده است.

پناهگاه کلکچال نیز که در ارتفاع ۲۶۰۰ متری قرار دارد، امکانات مختلفی از جمله سرویس بهداشتی و بوفه و خوابگاه ارائه می‌دهد.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

تا پناهگاه کلکچال، آنتن‌دهی موبایل تقریبا در تمام مسیر وجود دارد، اما از پناهگاه به سمت قله، به‌خصوص بعد از گردنه، در برخی قسمت‌ها آنتن با مشکل برقرار می‌گردد. پایگاه امداد و نجات کوهستان کلکچال نیز در پایین‌دست پناهگاه و در کنار مسیر صعود فعال است و به کوهنوردان خدمات امدادی ارائه می‌دهد.

دربند و شیرپلا؛ محبوب‌ترین مسیر پایتخت

نمایی از مردم در حال کوهنوردی در مسیر دربند
عکس از گوگل مپ، عکاس: هادی خرسند

منطقه دربند که در کوه‌های شمال تهران واقع شده، یکی از محبوب‌ترین مسیرهای کوهنوردی را شامل می‌شود. مردم تهران از خود دره به عنوان محلی برای تفریح استفاده می‌کنند و در ابتدای دره میدان سربند را می‌بینیم. این میدان ارتفاعی ۱۸۰۰ متری دارد که اگر مبدا مسیر در نظر گرفته شود، فاصله آن تا میدان تجریش تنها ۳ کیلومتر خواهد بود.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

  • دسترسی با ماشین شخصی: برای رسیدن به دربند، باید به خیابان نیاوران بروید و سپس وارد خیابان دربند شوید. میدان سربند در انتهای این خیابان قرار دارد و می‌توانید ماشین خود را در پارکینگ‌های عمومی اطراف این میدان پارک کنید.
  • دسترسی با مترو: از خط یک استفاده کنید و در ایستگاه تجریش پیاده شوید. سپس سوار تاکسی‌های خطی «تجریش-دربند» شوید تا مستقیما به ورودی دربند برسید.
  • دسترسی با اتوبوس: سوار اتوبوس‌های بی‌آرتی راه‌آهن-تجریش شده و در ایستگاه تجریش پیاده شوید. سپس مانند حالت قبلی، بقیه مسیر را با تاکسی بروید.

مسیرهای کوهنوردی

  • مسیر دربند به شیرپلا: از میدان سربند ۵ کیلومتر تا پناهگاه شیرپلا راه است. این مسیر در دو کیلومتر ابتدایی خود شیب بسیار کمی دارد. به همین دلیل، برای افرادی که به پیاده‌روی علاقه‌مند هستند، بسیار مناسب است. از کیلومتر ۲ به بعد مسیر قدری دشوار شده و افرادی که در کوهنوردی تخصص بیشتری دارند، از پس آن برمی‌آیند.
  • مسیر بند یخچال و پناهگاه شروین: این مسیر از دوراهی بند یخچال به سمت راست منشعب می‌شود و در نهایت به جانپناه شروین می‌رسد. این منطقه پوشیده از سنگ‌های بزرگی است که فقط سنگ‌نوردان حرفه‌ای توان پیمودن آن را دارند.
  • سایر مسیرها: این مسیرها که فرعی هستند و از مسیر اصلی دربند جدا می‌شوند، به ایستگاه پنجم تله کابین توچال می‌رسند. تعدادی از آن‌ها شامل شیردره، امامزاده ابراهیم، روستای پس قلعه، مسیر چشمه البستونک، دره دمشگ گدا، مسیر دره اسون و پناهگاه اسپیدکمر می‌شوند. اغلب شیب کمی دارند و کوتاه هستند و فقط اسون کمی طولانی‌تر است. پس نه تنها برای پیمودن آسان هستند، بلکه در انتها می‌توانید با تله کابین توچال پایین بیایید.

امکانات رفاهی و پناهگاه‌ها

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، پناهگاه شیرپلا، در انتهای دره دربند، مجهزترین پناهگاه در مسیرهای منتهی به توچال است که امکاناتی مانند سرویس بهداشتی، بوفه و خوابگاه را ارائه می‌دهد. جانپناه شروین نیز در مسیر بند یخچال و پناهگاه اسپیدکمر در مسیر دره اسون واقع شده‌اند.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

تا پناهگاه شیرپلا، آنتن‌دهی موبایل تقریبا در تمام مسیر وجود دارد. پایگاه‌های امداد و نجات نیز در محل مستقر هستند.

درکه و پلنگ‌چال؛ لذت پیاده‌روی کنار رودخانه

نمایی از مردم در حال کوهنوردی به سمت قله پلنگچال
عکس از گوگل مپ، عکاس: افق کرج

درکه در شمال تهران جایی نزدیکی ولنجک و اوین قرار دارد. این منطقه به خاطر آب و هوای خوب، مناظر دیدنی، دسترسی مناسب و وجود کافه‌های فراوان از جاهای دیدنی تهران است که افراد زیادی را به خود جلب می‌کند. به علاوه، رودخانه درکه یکی از زیبایی‌های این منطقه است که در طول مسیر جریان دارد و صدای روح‌نواز آن لذت پیاده‌روی را دوچندان می‌کند.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

  • دسترسی با ماشین شخصی: از بزرگراه یادگار امام به انتهای آن بروید و از طریق خیابان اوین خود را به درکه برسانید.
  • دسترسی با مترو: از خط یک استفاده کنید و در ایستگاه تجریش پیاده شوید. سپس سوار تاکسی‌های خطی «تجریش-درکه» شوید تا مستقیما به مقصد برسید.
  • دسترسی با اتوبوس: از میدان تجریش، سوار مینی‌بوس‌های خط تجریش-درکه شوید .هم‌چنین می‌توانید با خط ۴ اتوبوس‌های بی‌آرتی از پارک وی به نمایشگاه بین‌المللی بروید و سپس با تاکسی‌های کنار پمپ بنزین ولنجک خود را به درکه برسانید.

مسیرهای کوهنوردی

  •  مسیر درکه به پناهگاه پلنگ‌چال: از میدان درکه تا پناهگاه پلنگ‌چال ۷ کیلومتر راه وجود دارد. با پیمودن این مسیر ۲۴۰۰ متر در ارتفاع خواهید بود و اگر بعد از پناهگاه همچنان به مسیر ادامه دهید، می‌توانید به هفت چشمه برسید. این مسیر شیب ملایمی دارد و نیاز نیست برای پیمودن آن کوهنورد حرفه‌ای باشید.
  • مسیر پناهگاه پلنگ‌چال به ایستگاه ۵ توچال: اگر از پناهگاه توچال به طرف شرق حرکت کنید، می‌توانید به ایستگاه پنجم تله کابین توچال برسید. سپس اگر قصد پایان دادن به ماجراجویی خود را دارید، بهتر است با تله کابین پایین برگردید.

اگر عاشق پیاده‌روی و کوهنوردی در کوه‌ها و قله‌های تهران هستید، شاید دلتان بخواهد، اقامتی کوتاه هم در ویلا یا خانه‌های بومگردی یا کلبه‌های اطراف تهران داشته باشید. اگر این طور است، کافیست برای اجاره آپارتمان و سوئیت در تهران، سری به سایت جاباما بزنید و تمام انتخاب‌ها را پیش رویتان داشته باشید و بهترین را برای آخر هفته بعدی رزرو کنید!

امکانات رفاهی و پناهگاه‌ها

در طول مسیر درکه تا پناهگاه پلنگ‌چال، چندین کافه، رستوران، استراحتگاه و سرویس‌ بهداشتی وجود دارد. خود پناهگاه پلنگ‌چال نیز امکانات مشابهی را ارائه می‌دهد.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

تا پناهگاه پلنگ‌چال، آنتن‌دهی موبایل تقریبا در تمام مسیر وجود دارد، اما در مسیرهای بالاتر ممکن است قطع شود. پایگاه امداد و نجات نیز در پناهگاه پلنگ‌چال مستقر است.

بهترین زمان بازدید: فصل بهار و پاییز برای کوهپیمایی و طبیعت‌گردی در درکه مناسب هستند، اما اگر تابستان را برای کوهنوردی انتخاب می‌کنید، صبح زود بیایید تا پیش از گرم شدن هوا به مناطق خنک‌تر برسید.

دارآباد؛ مسیری برای حرفه‌ای‌ترها و طبیعت‌گردان

نمایی از مردم در حال صعود به قله دارآباد
عکس از sarakchal.com

مجاور محله شمیران، در شمال شرق  تهران، دره دارآباد را پیدا خواهید کرد. در این منطقه زیبا رودخانه‌ای وجود دارد که از توچال نشات می‌گیرد. این رودخانه ارتفاعی ۱۷۰۰ متری دارد و از بهترین مکان‌هایی است که تهرانی‌ها برای تفریح آن را انتخاب می‌کنند.

منطقه دارآباد دارای چند مسیر است که برای افراد مبتدی و افرادی که تنها قصد لذت بردن از طبیعت را دارند، مناسب است. مسیر دیگر برای افرادی است که به طور حرفه‌ای به کوهنوردی می‌پردازند.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

  •  دسترسی با ماشین شخصی: به خیابان شهید نیاوران بروید و سپس وارد خیابان دارآباد شوید. پس از طی مسیر، به سه‌راه آبنما و سپس به انتهای جاده دارآباد (میدان کوهستان) می‌رسید که نقطه شروع مسیر است. پارکینگ در حوالی میدان کوهستان وجود دارد.
  • دسترسی با مترو: از خط یک استفاده کنید و در ایستگاه تجریش پیاده شوید. سپس سوار تاکسی‌های خطی « تجریش-دارآباد» شوید تا به خیابان دارآباد برسید. پس از آن می‌توانید با کمی پیاده‌روی خود را به میدان کوهستان برسانید.
  • دسترسی با اتوبوس: از میدان تجریش، سوار اتوبوس‌های خط «تجریش-دارآباد» شده و در خیابان دارآباد پیاده شوید. از آنجا با کمی پیاده‌روی به میدان کوهستان می‌رسید.

مسیرهای کوهنوردی

  •  مسیر دارآباد به پناهگاه دارآباد: این مسیر از میدان کوهستان آغاز می‌شود و پس از طی مسیری نسبتا طولانی با شیب ملایم تا تند، به پناهگاه دارآباد می‌رسد. در طول مسیر، از دره زیبای دارآباد و کنار رودخانه عبور می‌کنید. مسیر عبور از دره دارآباد مسیری سخت محسوب می‌شود. این مسیر مناسب افراد کوهنوردی است که تجربه زیادی دارند.
  • مسیر پناهگاه دارآباد به قله دارآباد: از پناهگاه دارآباد، مسیر پرشیب‌تری آغاز می‌شود که پس از حدود ۲ تا ۳ ساعت کوهپیمایی، به خط‌الراس و سپس قله دارآباد می‌رسد. این مسیر تنها برای افراد بسیار حرفه‌ای مناسب است.
  • مسیر سمت چپ دره دارآباد: در سمت چپ دره برای افراد مبتدی و گردشگران یک مسیر آسان وجود دارد. این مسیر برای پیاده‌روی‌های خانوادگی تجهیز شده
  • و سرویس بهداشتی نیز در این مسیر در نظر گرفته شده است. هیومن پارک و موزه دارآباد نیز در این مسیر قرار دارند. بنابراین این مسیر هم فال است و هم تماشا!

امکانات رفاهی و پناهگاه‌ها

همان‌طور که گفتیم، مسیر سمت چپ دره از امکانات رفاهی مانند سرویس بهداشتی برخوردار است. پناهگاه دارآباد نیز در انتهای دره اصلی دارآباد قرار داشته و جایی برای استراحت و شب ماندن فراهم می‌کند.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

آنتن‌دهی موبایل تا پناهگاه دارآباد، در بخش‌هایی از مسیر وجود دارد، اما در برخی نقاط به خصوص در دره‌های عمیق قطع می‌شود. پایگاه امداد و نجات نیز در نزدیکی پناهگاه دارآباد مستقر است.

کوه‌های کمتر شناخته شده تهران

اگر از شلوغی مسیرهای معروف خسته شده‌اید و به دنبال تجربه‌ای متفاوت در دل طبیعت هستید، این بخش مخصوص شماست. در ادامه، کوه‌های کمتر شناخته‌شده تهران را معرفی می‌کنیم که با وجود نزدیکی به پایتخت، هم‌چنان بکر و خلوت باقی مانده‌اند.

کوه بی‌بی شهربانو

نمایی از مردم در حال کوهنوردی در کوه بی‌بی‌ شهربانو
عکس از گوگل مپ، عکاس: فریدون کریمی

کوه بی‌بی شهربانو در جنوب شرق تهران و در مجاورت شهرری واقع شده است. این کوه نام خود را از آرامگاهی منسوب به بی‌بی شهربانو گرفته که قدمت آن به دوره ساسانیان بازمی‌گردد و در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. وجود چشمه‌ای در کنار آرامگاه و معماری سنگی منحصربه‌فرد این بنا، آن را به مقصدی محبوب برای گردشگران تبدیل می‌کند.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

  • دسترسی با ماشین شخصی: به شهرری و سپس جاده امین‌آباد بروید. پس از ورود به جاده بی‌بی شهربانو، تا انتهای مسیر ادامه دهید تا به پارکینگ مجموعه برسید.
  • دسترسی با مترو: از خط یک مترو استفاده کنید و در ایستگاه حرم امام خمینی پیاده شوید. از آنجا می‌توانید با تاکسی‌های آنلاین یا خطی خود را به جاده بی‌بی شهربانو برسانید.
  • دسترسی با اتوبوس: از پایانه شهرری، سوار اتوبوس‌های خط «شهرری-امین‌آباد» شوید. نزدیک‌ترین ایستگاه به مجموعه بی‌بی شهربانو، ایستگاه اتوبوس حاجی‌آباد در بلوار رستگار است که پس از پیاده‌شدن باید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیاده‌روی کنید تا به انتهای جاده بی‌بی شهربانو برسید.

مسیرهای کوهنوردی

  •  مسیر قله راگا از کنار آرامگاه: این مسیر از کنار آرامگاه بی‌بی شهربانو آغاز می‌شود و مسیری پرشیب و عمدتا سنگی است که به قله راگا می‌رسد. برای کوهنوردانی که به دنبال صعود کوتاه، اما با شیب نسبتا تند هستند، گزینه مناسبی است.
  • مسیر قله راگا از یال شمالی: این مسیر از جبهه شمالی کوه و از کنار استودان ری شروع می‌شود. بهترین و آسان‌ترین راه برای صعود به قله راگا، همین یال پشتی استودان است که به یال خاموشان معروف است. هم‌چنین، مسیر دارای پاکوب‌های واضح و شیب ملایم‌تری نسبت به مسیر جنوبی است.

امکانات رفاهی و پناهگاه‌ها

سرویس بهداشتی در محوطه مجموعه موجود است. فروشگاه و سکوهای استراحتی نیز برای راحتی گردشگران در محوطه تعبیه شده است.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

آنتن‌دهی موبایل در محدوده آرامگاه و مسیرهای نزدیک به آن برقرار است، اما در دره‌ها و نقاط دورتر ممکن است با قطعی مواجه شود. متاسفانه پایگاه امدادی مشخصی در مسیر وجود ندارد. بنابراین توصیه می‌کنیم تجهیزات ایمنی و ضروری را همراه خود داشته باشید.

ارتفاعات وردیج و واریش (آدمک‌های سنگی)

نمایی از مردم در حال صعود به قله پهنه حصار
عکس از hemmatshemiran.com

روستاهای وردیج و واریش در شمال غرب تهران و در محدوده منطقه ۲۲ قرار دارند. این منطقه ییلاقی به دلیل کوهستانی بودن و قرارگیری در مسیر بادهای غرب به شرق، هوایی پاک و عاری از آلودگی دارد.

البته وجه تمایز اصلی آن، پدیده زمین‌شناسی کمیابی به نام دامنه ارواح سنگی یا آدمک‌های سنگی است. یعنی سنگ‌هایی با اشکال عجیب و حفره‌دار که بر اثر هوازدگی طی میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند و جمجمه انسان یا بدن حیوانات را تداعی می‌کنند. در نتیجه، می‌توانند سوژه‌های خوبی برای عکاسی باشند.

وضعیت پارکینگ و راه‌های دسترسی

وارد اتوبان تهران-کرج شوید. در کیلومتر ۱۶ اتوبان، پس از خروجی ایران‌خودرو و قبل از پمپ بنزین وردآورد، به سمت راست وارد بلوار شهید اردستانی شوید. تا انتهای بلوار ادامه دهید تا به تابلوی روستاهای وردیج و واریش برسید. می‌توانید ماشین‌تان را در انتهای جاده آسفالته و در خود روستای واریش پارک کنید.

هشدار: به هیچ عنوان ماشین خود را در حاشیه جاده پارک نکنید، چرا که خطر ریزش کوه، مخصوصا در فصول سرد سال وجود دارد.

مسیرهای کوهنوردی

منطقه وردیج و واریش یکی از مهم‌ترین نقاط شروع صعود به قله‌های پهنه حصار و چشمه شاهی است. البته این مسیرهای کوهنوردی به افرادی توصیه می‌شود که سابقه چند بار صعود به قله‌هایی مثل توچال را داشته باشند. اگر تازه‌کار هستید، بهتر است اول با یک گروه و سرپرست با تجربه بروید.

  •  مسیر کوهنوردی از روستای واریش به قله پهنه حصار: مسیر صعود از روستای واریش شروع می‌شود. پس از عبور از روستا و جاده خاکی مسیح‌الله دین‌محمد، به منطقه سرچشمه می‌رسید. سپس با گذر از تنگه خرگیر و صعود به قله بارو، در نهایت پس از عبور از دشت پهنه حصار و امامزاده بی‌بی زرین‌قمر به قله اصلی می‌رسید.
  • مسیر کوهنوردی از روستای واریش به قله چشم شاهی: مسیر صعود از پارکینگ روستای واریش آغاز می‌شود. با طی مسیر جاده خاکی به سمت دره و عبور از سد کوچک، به تنگه و نردبان فلزی ۸ پله‌ای می‌رسید. پس از عبور از تنگه و صعود از شیب تند به خط‌الراس نیز با ادامه مسیر روی یال به قله خواهید رسید.

امکانات رفاهی و پناهگاه‌ها

منطقه قله‌های پهنه حصار و چشمه شاهی امکانات رفاهی محدودی دارد و طبیعت آن‌ها واقعا بکر است. با این حال، امامزاده بی‌بی زرین‌قمر که بین دو قله پهنه حصار و چشمه شاهی قرار گرفته، یک اتاق اضافی دارد که به عنوان آشپزخانه، استراحتگاه و پناهگاه کوهنوردان استفاده می‌شود. سرویس بهداشتی قابل استفاده نیز دارد.

وضعیت آنتن‌دهی و امداد

متاسفانه در مسیر این دو قله و منطقه وردیج و واریش، پایگاه امداد و نجات دائمی و ثابتی وجود ندارد. به همین دلیل، توصیه می‌کنیم حتما به صورت گروهی حرکت کنید و وسایل ایمنی و کمک‌های اولیه همراه خود داشته باشید.

نکات ایمنی و تجهیزات لازم برای صعود

تجهیزات مختص صعود در تابستان عبارتند از:

  • کفش سبک با رویه قابل تنفس و انعطاف‌پذیر
  •  لباس خنک و یک دست لباس اضافه
  •  بادگیر سبک برای ارتفاعات بالاتر
  •  کلاه نقاب‌دار برای محافظت از آفتاب
  • آب بیشتر به دلیل گرمای هوا و تعریق بیشتر
  • باتوم برای کاهش فشار بر زانوها
  • کرم ضدآفتاب با SPF بالا به دلیل شدت تابش در ارتفاعات

تجهیزات مختص صعود در زمستان عبارتند از:

  • کفش عایق‌دار، ضدآب، با قابلیت نصب کرامپون
  • لباس چند لایه حرارتی، کاپشن پلار ضخیم و ضد باد و بارندگی
  • جوراب پشمی ضخیم
  • گتر کوهنوردی برای جلوگیری از نفوذ برف به داخل کفش
  • دستکش ضخیم ضد آب
  • کلاه پشمی یا بافتنی برای حفظ گرما
  • تبر یخ برای مسیرهای کوهنوردی حرفه‌ای و شیب‌های تند
  • فلاسک برای حمل آب گرم یا چای
  •  باتوم برای حفظ تعادل روی برف و یخ
  • چراغ پیشانی به دلیل کوتاهی روز

وسایل ضروری در کوله‌پشتی نیز برای تمام فصول عبارتند از:

  •  آب کافی (حداقل ۲ تا ۳ لیتر به ازای هر نفر)
  • خوراکی انرژی‌زا مانند شکلات، کشمش، آجیل، خرما و بیسکویت
  • چراغ پیشانی همراه با باتری اضافی
  • کرم ضدآفتاب با SPF بالا
  • جعبه کمک‌های اولیه شامل باند، چسب زخم، ضدعفونی‌کننده، مسکن و داروهای شخصی
  • سوت برای مواقع اضطراری و اطلاع‌رسانی به امدادگران
  • پاوربانک با توجه به کاهش عملکرد باتری در سرما
  •  کیسه زباله برای حفظ پاکیزگی طبیعت
  • نقشه یا مسیر ذخیره‌شده در گوشی موبایل (با توجه به قطع شدن آنتن در برخی مناطق)
  • کارت شناسایی و مبلغی پول نقد

بهترین فصل برای کوهنوردی در تهران

قله‌های تهران

بهترین فصل برای کوهنوردی

توچال

-         بهار

-         تابستان

-         اوایل پاییز

کلکچال

-         بهار

-         پاییز

دربند و شیرپلا

تمام فصول (به جز زمستان برای ارتفاعات بالا)

درکه و پلنگ‌چال

-         بهار

-         تابستان

-         پاییز

دارآباد

-         بهار

-         پاییز

بی‌بی شهربانو

-         پاییز

-         زمستان

-         اوایل بهار

پهنه حصار و چشمه شاهی

اواخر بهار تا اوایل پاییز

جمع‌بندی

تهران با وجود شلوغی و آلودگی، از این نظر خوش‌اقبال است که در همسایگی کوه‌های البرز قرار گرفته و گزینه‌های متنوعی برای کوهنوردی و طبیعت‌گردی در اختیار ساکنانش قرار داده است. از مسیرهای خانوادگی و آسانی مانند کلکچال و درکه گرفته تا قله‌های چالش‌برانگیز و حرفه‌ای مانند توچال و پهنه حصار، هر کس بسته به سطح آمادگی و هدف خود می‌تواند از بین کوه‌های تهران، مقصد مناسبش را پیدا کند.

شما تجربه کوهنوردی در کدام‌یک از کوه‌های تهران را دارید؟ تجربیات خود را با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.  

سوالات متداول

کدام کوه تهران مترو دارد؟

کوه‌های دارآباد، کلکچال، دربند و درکه از طریق ایستگاه متروی تجریش (خط یک) قابل دسترسی هستند.

آسان‌ترین مسیر کوهنوردی تهران کدام است؟

مسیر کوهنوردی کلکچال از پارک جمشیدیه به دلیل شیب ملایم و پاکوب عریض، آسان‌ترین گزینه برای کوهنوردان مبتدی محسوب می‌شود.

کوه‌های تهران برای پیاده‌روی کدامند؟

مسیر درکه با پیاده‌روی کنار رودخانه، مسیر خانوادگی دارآباد که به موزه و هیومن پارک منتهی می‌شود و ابتدای مسیر دربند تا دوراهی اسون بهترین گزینه‌ها برای پیاده‌روی هستند.

نویسندهآرام حسینی· ۴۷ مطلب

اگر بخوام خودم رو معرفی کنم، احتمالا انتخابم «کلمه» است! سال‌هاست با کلمه‌ها کار می‌کنم؛ ترجمه‌شون می‌کنم، درباره فیلم‌ها باهاشون حرف می‌زنم و بیشتر از همه، باهاشون می‌نویسم. برای من نوشتن فقط یک کار نیست؛ راهی برای خلق کردن، کنجکاو موندن و دیدن چیزهای معمولی از یک زاویه تازه! حالا اینجا با جاباما، کلمه‌ها منو به سمت شهرها و سفرها می‌برن! از دیدنی‌ها و تجربه‌های سفر می‌نویسم؛ گاهی هم تجربه‌های خودم از سفر رو باهاتون به اشتراک میذارم. سعی می‌کنم هر چیزی که می‌نویسم، فقط یک مشت اطلاعات کنار هم نباشن؛ چیزی باشه که هم به کارتون بیاد، هم خوندنش شما رو یک قدم به سفر نزدیک‌تر کنه!

لیلیوم علی‌پور
نویسندهلیلیوم علی‌پور· ۴۶ مطلب

من لیلیومم. چندین ساله که می‌نویسم و نوشتن رو دوست دارم، چون منو مجبور می‌کنه جاهای جدید برم، چیزای جدید امتحان کنم و با آدمای جدید آشنا بشم. اینجا سعی می‌کنم طوری براتون بنویسم که حس کنید جواب بیشتر سوالاتونو گرفتین و آماده‌این که راهی سفر بشین.

بازخورد شما

این مطلب مفید بود؟

دیدگاه‌ها

به گفتگو بپیوندید

ذخیره نام و ایمیل من در این مرورگر برای دفعات بعد

اولین کسی باشید که نظر خود را ثبت می‌کند!

لینک‌های مرتبط از جاباما منطبق با شهر تهران

اجاره ویلا و سوئیت در تهراناجاره ویلااجاره خانه و آپارتمان مبله روزانه در تهراناجاره هاستل در تهراناجاره مسافرخانه، مهمانسرا و مهمانپذیر در تهراناجاره ویلا و سوئیت ارزان و اقتصادی در تهراناجاره ویلا و سوئیت نزدیک مترو در تهراناجاره ویلا و سوئیت برای مهمانی و تولد در تهراناجاره خانه و آپارتمان مبله روزانهاجاره هاستلاجاره مسافرخانه، مهمانسرا و مهمانپذیراجاره ویلا و سوئیت ارزان و اقتصادیاجاره ویلا و سوئیت نزدیک مترواجاره ویلا و سوئیت برای مهمانی و تولداجاره ویلا و سوئیت در مرزداران تهراناجاره ویلا و سوئیت در سعادت آباد تهراناجاره ویلا و سوئیت در مرکز شهر تهراناجاره ویلا و سوئیت در جنوب تهراناجاره ویلا و سوئیت در یوسف اباد تهراناجاره ویلا و سوئیت در تجریش تهراناجاره ویلا و سوئیت در نزدیک بازار بزرگ تهراناجاره ویلا و سوئیت در پونک تهراناجاره ویلا و سوئیت در تهرانپارس تهراناجاره ویلا و سوئیت در ونک تهراناجاره ویلا و سوئیت در شرق تهراناجاره ویلا و سوئیت در غرب تهراناجاره ویلا و سوئیت در شمال تهراناجاره ویلا و سوئیت در پاسداران تهراناجاره ویلا و سوئیت در پیروزی تهراناجاره ویلا و سوئیت در استان تهران