معمولا وقتی صحبت از جزیره رنگارنگ قشم میشود، تصاویری از خلیج فارس با صدای موسیقی بندری و عطر غذاهای دریایی به ذهن میرسد. این تجسم گرم و دلنشین اگرچه بخشی از تجربه سفر به قشم است، اما همه آن نیست. در این نوشته قرار است با گفتن از روستا و سد گوران به یکی از نقاط کمتر شناختهشده قشم سفر کنیم و تجربه عمیقتری از قشمگردی را به شما نشان دهیم؛ روستایی که هم یک سد تاریخی چند هزار ساله دارد و هم زادگاه کشتیهای کوچک چوبی (لنج) است.
روستای گوران کجاست؟ (مسیر دسترسی)
روستای گوران در بخش غربی جزیره قشم قرار دارد. مسیر دسترسی به گوران جاده شمالی جزیره است که از طولا و درگهان میگذرد. اگر جاده شمالی قشم را بگیرید و به سمت جنگلهای حرا حرکت کنید، پس از پشت سر گذاشتن طبل، ملکی و دوربنی به روستای گوران میرسید. (موقعیت گوران قشم روی نقشه)
- فاصله تا مرکز شهر قشم: حدود ۹۰ کیلومتر
- فاصله تا فرودگاه قشم: ۳۰ کیلومتر
- فاصله تا بندر لافت: ۵۰ کیلومتر
- بهترین وسیله برای رسیدن به روستای گوران: تاکسی یا ماشین کرایهای
تاریخچه عجیب سد گوران؛ یادگاری از سه امپراتوری!
یکی از ویژگیهایی که روستای گوران را به جاذبهای تاریخی تبدیل میکند، سد گوران قشم است. تاریخچه سد گوران که تا همین چند دهه پیش ناشناخته مانده بود، نشان میدهد که این سد قدمتی چند هزار ساله دارد.
پیریزی در دوران هخامنشیان
باستانشناسان پس از بررسی و نمونهبرداری از سد گوران در قشم به این نتیجه رسیدند که پیریزی این سد به زمان هخامنشیان بازمیگردد. اگرچه احتمال دارد در آن زمان ساکنان این منطقه در فکر ساخت سد نبوده باشند، اما به نظر میرسد که دستکم سازهای شبیه به پل را در این آبگیر بنا کرده بودند.
تاجگذاری در دوران ساسانیان
بخش تاج سد که کاربری این سازه تاریخی را مشخص میکند، مطابق با تحقیقاتی که انجام شده به دوران ساسانیان برمیگردد؛ یعنی بیش از هزار سال پیش.
تکمیل و بهرهبرداری در دوران پهلوی
در دوران پهلوی بود که این سد تاریخی بازسازی شد و یک سازه مدرن و کاربردی، بر روی سازه تاریخی قدیمی بنا کردند تا مردم قشم بتوانند از این منبع آب شیرین به راحتی استفاده کنند.
|
دوره تاریخی |
اقدام انجام شده روی سد |
|---|---|
|
هخامنشیان |
پیریزی و ساخت پل |
|
ساسانیان |
تاجگذاری سد |
|
پهلوی |
بازسازی و بهرهبرداری |
کارگاه لنجسازی گوران؛ موزه زنده دریانوردی
وقتی از جاده طبل به سمت دولاب وارد مسیر فرعی روستای گوران میشوید، اولین چیزی که به آن برمیخورید لنجهای در حال ساخت است که اینجا و آنجا بر زمین تکیه دادهاند. زمانی که به یکی از این لنجها نزدیک شوید، عطر چوب درختان محلی که در حال برش و سمبادهکاریاند همراه با ضربآهنگ چکشکاری شما را مسحور میکنند. محیط شگفتانگیز کارگاه لنج سازی گوران را در هیچجای دیگر از سرزمینمان نمیتوانید پیدا کنید، چون گوران تنها جایی است که لنجها در آن همچنان به شکل سنتی ساخته میشوند.
هنر لنجسازی که صدها سال است مردم گوران به آن مشغولاند در یونسکو به ثبت جهانی رسیده و این روستای کوچک را به قطب لنجسازی سنتی ایران تبدیل کرده. ساخت لنج در این منطقه با چوب درختان مختلف مثل ساج، کهور، کنار، فینی، چنار و... انجام میشود که با میخهای آهنی به یکدیگر متصل میشوند. جالب اینجاست که بدانید استادکاران گوران بدون هیچ نقشه مهندسی دقیقی، با تکیه بر خلاقیت ذهنی خود زیباترین کشتیهای کوچک ماهیگیری، باربری و مسافربری را وارد خلیج فارس میکنند.
با سفر به روستای گوران قشم میتوانید در کارگاه لنجسازی قدم بزنید، بر اندام چوبی لنجها دست بکشید و اگر هم خوششانس باشید، وارد یکی از لنجهای در حال ساخت شوید.
بهترین زمان برای سفر به روستا و سد گوران
برای سفر به روستای گوران و بازدید از سد و کارگاه لنجسازی باید زمانی را انتخاب کنید که حرارت آفتاب و شرجی دریا آزاردهنده نباشد. پس گرمای شدید جزیره قشم در تابستان را به یاد داشته باشید و برای سایر فصلهای سال برنامهریزی کنید.
از اواسط پاییز تا اوایل بهار بهترین زمان برای سفر به روستا و سد گوران است. اگر شلوغی را در سفر میپسندید در فروردین به قشم و روستای گوران سفر کنید. اما اگر دوست دارید خلوتترین حالت جزیره را ببینید، اواخر پاییز و اوایل زمستان بهترین زمان برای شماست.
جاهای دیدنی نزدیک به روستای گوران
روستای گوران در بخش غربی جزیره قشم قرار گرفته و با ماشین تا شهر قشم کمی بیشتر از ۱ ساعت فاصله دارد. پس اگر قصد دارید از شهر قشم به سمت گوران بروید، بهتر است یک روز را در سفر خود خالی کنید و در کنار لنجسازی و سد گوران، برخی دیگر از جاذبههای گردشگری جزیره را هم در رفتوبرگشت ببینید. بعضی از جاهای دیدنی قشم نزدیک به روستای گوران را میتوانید در این بخش بخوانید.
تنگه چاهکوه
یکی از دیدنیترین مقصدهای طبیعی گردشگری در قشم تنگه چاهکوه است که حدود ۱۵ کیلومتر تا روستای گوران فاصله دارد. شما در این تنگه یکی از شگفتانگیزترین مسیرهای پیادهروی عمر خود را از میان صخرههای رسوبی طی خواهید کرد.
جنگلهای حرا
جنگلهای حرا که به طلای سبز هرمزگان شناخته میشوند یکی از شگفتانگیزترین زیستبومهای طبیعی استان هرمزگان هستند. شما میتوانید در فاصله کمتر از ۲۰ کیلومتری روستای گوران خود را به یکی از اسکلههای جنگل حرا برسانید و با قایق از میان درختانی که پایی به آب زدهاند عبور کنید.
دره تندیسها
دره مسجمهها یا دره تندیسها از دیگر جاهای دیدنی قشم است که در نزدیکی روستای گوران قرار گرفته و تنها ۱۰ کیلومتر با آن فاصله دارد. نام این دره را بهخاطر شکلهای عجیبی که صخرههایش دارند و شباهت آنها به موجودات مختلف، دره تندیسها گذاشتهاند.
اقامت در گوران؛ تجربه زندگی با بومیان
اگر به دنبال هتلهای لوکس برای اقامت میگردید، باید بگوییم که روستای گوران چنین اقامتگاههایی ندارد و بهتر است که شهر قشم را برای اقامت انتخاب کنید. اما اگر به اقامتگاههای بومگردی علاقه دارید، یکی دو روز ماندن در روستای گوران میتواند به دلایل مختلف یکی از بهترین تجربههای سفر شما باشد، برای مثال:
- آشنایی با زندگی و فرهنگ بومیان روستای گوران و گفتگو با آنها
- خوردن انواع غذاهای دریایی با دستپخت محلی و خانگی
- قیمت مناسب اقامتگاههای بومگردی گوران نسبت به شهر قشم
بهترین اقامتگاههای قشم
مشاهده همه
سخن پایانی
روستا و سد گوران یکی از جاهای دیدنی قشم است که نامش نسبت به سایر مقاصد گردشگری این جزیره کمتر به گوشها رسیده؛ روستایی که نسلهای گوناگون این سرزمین از هزاران سال پیش در آن سکوت داشتهاند. پس اگر میخواهید سفر قشم خود را تکمیل کنید، بازدید از زادگاه لنجهای سنتی و سد تاریخی گوران یکی از گزینههای جذابی است که میتوانید به سراغش بروید.
آیا تا به حال به جزیره قشم و روستای گوران سفر کردهاید؟ جذابترین بخش این روستا برای شما سد تاریخی آن بوده یا کارگاههای لنجسازی؟ نظرات و تجربیات خود را در بخش کامنتها با ما و مسافران این جزیره دوستداشتنی در میان بگذارید.
دیدگاهها
به گفتگو بپیوندید
اولین کسی باشید که نظر خود را ثبت میکند!