جاباما

آتشکده یزد کجاست و داستان آتش جاودانی‌اش چیست؟

یزد دومین شهر تاریخی جهان، آتشی ۱۵۰۰ ساله را در قلب خود روشن نگه داشته است. همیشه یزد یکی از پربازدیدکننده‌ترین مقاصد گردشگری ایران محسوب می‌شده است و از دیرباز جاذبه‌های گردشگری آن، توریست ها را به سمت خود کشیده است. آتشکده یزد داستان طولانی و شنیدنی‌ای دارد که شما را برای دیدن کردن از این مکان مصمم‌تر می‌کند.

ساختمان آتشکده زرتشتیان یزد متعلق به دوران رضاشاه و آتش ۱۵۰۰ ساله‌ی آن از زمان ساسانیان تا کنون شعله‌ور بوده است. این آتشکده که نوعی نیایشگاه برای زرتشتیان محسوب می‌شود.

این مکان به نام‌های دیگری مثل آتشکده پاسدار یزد و آتشکده اردکان هم شهرت دارد.

در ادامه این مکان را از همه ابعاد بررسی خواهیم کرد پس اگر هنوز از آتشکده دیدن نکرده‌اید، این مقاله برای شما بسیار مفید خواهد بود.

آتشکده یزد کجا قرار دارد؟

موقعیت مکانی: استان یزد، میدان مارکار، خیابان آیت الله کاشانی، آتشکده یزد

چطور به آتشکده یزد دسترسی داشته پیدا کنیم؟

خوشبختانه خیابان آیت الله کاشانی یکی از اصلی‌ترین خیابان‌های استان یزد محسوب می‌شود و به همین واسطه وسایل نقلیه عمومی و تاکسی‌ها از این خیابان عبور می‌کنند.

اگر با خودروی شخصی سفر می‌کنید از تهران تا یزد حدود ۶۲۴ کیلومتر و نزدیک به ۷ ساعت مسیر در پیش خواهید داشت.

دسترسی به آتشکده با وسایل نقلیه عمومی هم ممکن است

معماری آتشکده یزد

نکته مشترکی که در مورد تمام آتشکده‌ها وجود دارد سادگی در تزئینات و معماری آن‌ها است.
از آن جایی که این مکان برای عبادت و راز و نیاز زرتشتیان بنا شده، دو درب ورودی یکی برای گردشگران و درب پشتی برای این افراد وجود دارند.

زمانی که به عنوان یک گردشگر وارد حیاط آتشگاه می‌شوید ساختمانی آجری که بالاتر از سطح زمین ساخته شده است را مشاهده خواهید کرد که یک حوض مدور، پر از آب زلال جلوی پله‌های بنای اصلی خودنمایی می‌کند.

در تمام آتشکده‌ها سعی شده تا چهار عنصر اصلی، یعنی آب، خاک، باد و آتش در کنار یکدیگر جمع شوند.

فضای سبز

در قسمت‌های کناری درختان سرو و کاج محوطه‌ی آتشکده را سبز و سرزنده نگه می‌دارند جالب است بدانید زرتشتیان بر این باور هستند که بذر درخت سرو را اولین بار زرتشت از بهشت همراه خود آورده است و از این جهت وجود درختان سرو در اکثر آتشکده زرتشتیان دیده می‌شود.

نگاره فروهر و تزئینات بنا

از محوطه‌ که گذر کنید و به سمت بنای اصلی که بروید جزئیات بیشتری از جمله فروهری که روی سردر آتشکده نقش بسته نظر شما را جلب خواهد کرد نگاره‌های ظریف روی فروهر تماما محصول کاشی‌کاری هنرمندان یزدی است؛ علاوه بر آن نقش گل هایی که هنر دست هنرمندان اصفهانی است از استان اصفهان تا استان یزد مخصوص این آتشکده تراشیده شده و زینت بخش این بنا شده است.

دیوار‌های این آتشکده با جملاتی از کتاب اوستا و تصاویر زرتشت مزین شده اند.

موقعیت ساختمان به شکلی قرار گرفته است تا بیشترین انرژی را از خورشید دریافت کند و به این واسطه فضای دلنشین و پر نور آتشکده حس مثبتی را ناخودآگاه به شما منتقل خواهد کرد.

در بازدید از جاهای دیدنی یزد به ویژه جاهای تاریخی این نماد کهن ایرانی را می‌توانید به وفور پیدا کنید.

آتش وهرام یزد
نگاره فروهر طرحی است که در تمامی بناهای زرتشتی آن را می‌توانید پیدا کنید

تالار ورجاوند

تالار دیگری به نام تالار ورجاوند، میزبان زرتشتیان و محلی برای  نیایش و مراسم‌های مذهبی آن‌ها، در این ساختمان طراحی شده است. ابتدا این تالار به دست جمشید امانت ساخته شد و مدتی بعد که دچار فرسودگی و خرابی شد به دست خانواده ورجاوند مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.

سیستم آبرسانی

آتشکده از دو طریق آب مورد نیاز خود را تامین می‌کند اول از طریق آب انبار و دوم از پاکنه که پله‌هایی است که به قنات منتهی می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم اگر تا آتشکده سفر کردید از قنات و حمام‌های آن هم دیدن کنید و با سبک زندگی گذشتگان بیشتر آشنا شوید.

معماری نیایشگاه یزد
آب انبار آتشکده

تاریخچه و ماهیت آتشکده یزد

ساختمانی که آتش مقدس را در خود نگه داشته، به جا مانده از دوران رضاشاه و سرمایه‌ی زرتشتیان ساکن هندوستان در سال ۱۳۱۳ بنا شده است.

آذرکده به دو بخش اصلی، یعنی تالار ورجاوند که به دست خانواده اصیل زرتشتی «ورجاوند» ساخته شده و بخش دوم، محل نگهداری آتش ۱۵۰۰ ساله‌ای که از زمان حمله اعراب تا کنون محفوظ مانده است، تقسیم می‌شود.

آتشی که تحت عنوان آتش مقدس و یا آتش وهرام(آتش پیروزی) در این مکان نگهداری می‌شود، آتش اصلی یکی از آتشکده‌های دوران ساسانی است که در شهر فارس در «آتشکده آذرفرنبغ» شعله‌ور بوده است.

زرتشتیان این آتش را به شکل پنهانی در غاری نزدیک به روستای «عقدا» و در کوه اشکفت یزدان از دست متجاوزین در امان نگه داشتند و بعد‌ها به مدت ۳۰۰ سال در ترک آباد، سپس شریف آباد و در آخر در منزل یکی از موبدان بزرگ یعنی «موبد تیرانداز آذرگشسب» به طور پنهانی نگهداری شد و در دوره پهلوی، پس از اعلام آزادی برای ساخت آتشکده، در سال۱۳۲۱ این آتش نهایتا به مکان کنونی آن یعنی آتشکده یزد منتقل شد.

آتش وهرام یا بهرام

همانطور که توضیح دادیم آتشکده‌ها مکان‌های مهمی برای گردهمایی‌ها و اجرای مراسم‌های مذهبی به شمار می‌رفتد و بزرگترین آتش که آتش وهرام یا بهرام شناخته می‌شده، مهم‌ترین آتش را بین سایر آتشکده‌ها داشته است و از این جهت زرتشتیان در نگهداری از آن بسیار دقت به خرج می‌دهند.

اکنون از این آتش به دلیل قداستی که دارد، در اتاقکی دور از نور خورشید و روی سطحی بالاتر از سطح زمین به کمک آتشبان مراقبت می‌شود.

هیربد

آتش وهرام شرایط خاصی را برای روشن ماندن نیاز دارد و این شرایط به کمک فردی به نام هیربد انجام می‌پذیرد.
هیربد روزانه طی چندین مرتبه به آتش رسیدگی می‌کند و با اضافه کردن قطعه چوب‌های خشک و مقاومی از جنس درخت بادام و زردآلو از خاموش شدن آن جلوگیری می‌کند.
خاکستر باقی مانده ارزشی ندارد بنابر‌این در مواقع لازم هیربد خاکستر‌ها را تخلیه می‌کند.

آتش وهرام یزد
سوخت آتشکده یزد چوب های خشک و مقاوم درخت بادام و آلبالو است که به راحتی خاموش نمی‌شوند

نحوه بازدید از آتش وهرام

تمامی مراحلی که هیربد انجام می‌دهد را از پشت شیشه می‌توانید تماشا کنید؛ اما تنها هیربد و موبدان بزرگ زرتشتی اجازه ورود به این اتاق را دارند به این دلیل که تنفس انسان‌ها نباید با آتش پاک تماس پیدا کند؛ به همین جهت هیربد با ماسک مخصوصی وظایف خود را انجام می‌دهد تا نفس او با آتش برخورد نداشته باشد.

گردشگران از گوشه و کنار آتشکده می‌توانند دیدن کنند و تنها برای تماشای آتش باید از پشت شیشه‌ از آن دیدن کنند.

بازدید کردن از این آتشکده و رسوم روشن ماندن آتش بسیار جالب و دیدنی است.

علاوه بر همه‌ی این‌ها اخیرا در محوطه آتشکده نمایشگاهی برای آشنایی بیشتر با آیین زرتشت و همینطور فروش اقلام و صنایع دستی به عنوان سوغات، ایجاد شده است.

ساعت بازدید از آتشکده یزد

به جز ایام تعطیل هفته، همه روزه از ساعت ۷:۳۰ تا ۲۱ می‌توانید برای بازدید از آتشکده اقدام کنید.
تهیه بلیت برای گردشگران داخلی مبلغی حدود ۵۰۰۰ تومان و برای گردشگران خارجی حدود ۱۵۰۰۰ تومان هزینه خواهد داشت که در قسمت ورودی می‌توانید با پرداخت این هزینه‌ی جزئی از دیدنی ‌های این مجموعه دیدن کنید.

برای هماهنگی جهت بازدیدهای خاص می‌توانید با آتشکده تماس بگیرید.

شماره تلفن آتشکده یزد : ۰۳۵۳۶۲۴۴۱۸۵

پیشنهاد می‌کنیم برای آن که بتوانید به راحتی از بازدید خود لذت ببرید، ایام غیر تعطیل را انتخاب کنید؛ معمولا در ایامی مثل نوروز و فصل تابستان صف‌های طولانی برای تهیه بلیت ایجاد می‌شود و ممکن است ساعت‌ها منتظر بمانید و این انتظار شما را خسته کند.

نگاره زرتشت
نگاره زرتشت

رسوم مخصوص زرتشتیان در آتشکده

در گذشته آتشکده‌ها اهمیت زیادی برای مردم داشتند و مکانی برای گردهمایی تلقی می‌شدند به طوری که اغلب دادگاه‌ها در این مکان برگزار می‌شدند؛ امروزه از این بنا برای روز‌های خاص، نیایش و مجلس‌های مخصوص موبدان استفاده می‌کنند.

نحوه ورود و ممنوعیت‌های موجود

برای ورود به هر مکان مذهبی از جمله آتشکده‌ها نظافت بسیار اهمیت دارد و از همین جهت پیش از ورود باید پاکیزه بود. همینطور بهتر است قبل از ورود به آتشکده کفش خود را از پا درآورید.

پوشیدن کلاه و لباس سفید برای آقایان و روسری سفید برای بانوان از لباس‌هایی است که هنگام ورود به آتشکده باید به تن داشته باشند.

دیدنی‌های اطراف آتشکده یزد

  • موزه تاریخ و فرهنگ زرتشتیان و میدان مارکار در حدود ۶۰۰متری آتشکده قرار دارد.
  • مجلس دراویش گنابادی کمی دورتر در یک کیلومتری این مکان واقع شده است.
  • آب انبار رستم یکی از مکان‌های تاریخی نزدیکی است که می‌توانید برای بازدید به آن سر بزنید.

یکی دیگر از جاذبه های یزد، خانه های تاریخی این شهر است. در این مطلب در مجله جاباما می‌توانید نگاهی به زیباترین خانه های تاریخی شهر یزد بیندازید.

اجاره اقامتگاه و هتل در یزد

به جرات بهترین اقامتگاه های بومگردی را می‌توانید در این شهر مشاهده کنید. اقامتگاه‌های شهر یزد با دکوراسیون سنتی، سالانه گردشگران زیادی را به این شهر می‌کشانند.

در نزدیکی آتشکده هتل‌ها و اقامتگاه‌های مختلفی مثل اقامتگاه سنتی لاله، هتل سنتی راه ابریشم، هتل سنتی اورینت و بسیاری از اقامتگاه‌های جذاب دیگر وجود دارند که بهترین آن‌ها را در سایت جاباما می‌توانید بر اساس سلیقه خود انتخاب و رزرو کنید.

یکی از پرطرفدارترین دسته اقامتگاه های این شهر، اقامتگاه ها و خانه های سنتی یزد هستند که ماندن در آن‌ها و دیدن حیاط های جذابشان حال و هوای دیگری دارد!

پاسخ به سوالات متداول در مورد آتشکده یزد

آتشکده یزد چند سال روشن مانده است؟

آتشی که در این آتشکده روشن است از ۱۵۰۰ سال پیش تا کنون به کمک موبدان  زرتشتی در شرایط مختلف از آسیب در امان مانده است.

آتش بهرام یزد کجاست؟

آتش بهرام یزد یا آتش بهرام یزد در آتشکده‌ای در استان یزد و در خیابان آیت الله کاشانی نگهداری می‌شود.

قدیمی ترین آتشکده ایران کجاست؟

آتشکده‌ی «تپه میل» یا آتشکده «ری» از نظر بنا قدیمی‌ترین آتشکده ایرانی شناخته شده است که قدمت آن به زمان ساسانیان می‌رسد.

آیا آتشکده یزد ثبت ملی و ثبت جهانی ‌شده است؟

بله، این آتشکده در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۷۸ با شماره ثبت ۲۴۳۱ ثبت ملی شده است.

قدمت آتشکده یزد چقدر است؟

قدمت بنای آتشکده به زمان پهلوی اول باز می‌گردد. این بنا در سال ۱۳۱۳ ساخته شد.

ورود به آتشکده یزد چه آداب و ممنوعیت‌هایی دارد؟

پاکیزگی، استفاده از لباس‌های سفید و درآوردن کفش از پا، آدابی است که در تمام آتشکده‌ها باید رعایت شود. بانوان در روز‌های خاص مثل سایر مکان‌های مذهبی مثل مسجد یا بارگاه‌ها اجازه ورود به آتشکده را ندارند.

آتش وهرام را چه کسی نگهداری می‌کند؟

شخصی به نام هیربد، به عنوان آتشبان مخصوص آتشکده چندین مرتبه در روز به آتش رسیدگی می‌کند.

امکان بازدید از آب انبار آتشکده وجود دارد؟

بله، زمانی که از تالار ورجاوند گذر کنید، امکان بازدید از آب انبار را خواهید داشت.


نوشته های مشابه

یک نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفده − 2 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن