تبریز

دو اسکلت که در حالت جنینی رو به‌روی هم خوابیده‌اند، استخوان پاها کشیده، هر دو بلند قد، استخوان‌های یکی ضخیم‌تر و دیگری که روبه‌رویش در اعماق تاریخ خوابیده است، اندکی ظریف‌تر، به دستش هنوز آثاری از النگو و زیورآلات مخصوص زنان مانده، راهنما می‌گوید حدودا ۲۷ ساله بوده‌اند، زن و مردی که چهارهزار سال قبل در آغوش یک‌دیگر خوابیدند و دیگر بلند نشدند. عشقی چهارهزار ساله، عشقی که دو نفر را وامی‌دارد چهارهزار سال کنار یک‌دیگر بمانند و جُم نخورند. این است تبریز، مردان و زنان بلند قامت و روشن که از دل تاریخ می‌آیند و هنوز عشق برایشان حال و هوای دیگری دارد. این است تبریز هوای سردی که هنوز بوی تاریخی کهن دارد، و عشق در این‌جا هنوز همان است که در موزه‌ آذربایجان تبریز می‌تواند به گریه‌ات بیندازد. ترکیب عشق و جنگ، سنت و مدرنیته است این شهر. ترکیب موزه‌های کم‌نظیر و نمایشگاه‌های ماشین‌های لوکس. ترکیبی که هم در شهر دیده می‌شود هم در دل مردمانش. در رقص‌هایشان، در موسیقی‌شان، می‌رقصند اما انگار می‌جنگند، و می‌جنگند انگار بدجوری عاشقند. تاریخ این منطقه با تمام چیزهایی که در خود دارد، با آجیل‌ها و شیرینی‌های مخصوصش، با آداب و رسوم ویژه‌ای که هنوز پابرجاست، با مدرنیته‌ای که اول از مسیر این شهر از کشورهای همسایه وارد ایران شد، تمام این‌ها با جنگ و عشق گره خورده است. مردم این منطقه همیشه می‌جنگند، در زبان زمختشان می‌جنگند، در افسانه‌های مخصوصشان می‌جنگند، در عزاداری‌های پرشورشان برای امام حسین (ع) می‌جنگند، اصلا آن قامت‌های بلند برای جنگ ساخته‌شده‌اند انگار. جنگی که با عشق محصور شده است. درست مثل تبریزی که با مناظر طبیعی بی‌شمار اطرافش محصور شده، با منطقه‌ی آزاد ارس، با روستای سنگی کندوان، و خودش ترکیب این دو هواست، پاساژهای بزرگ و لوکس، ماشین‌های فورد و شورلت در خیابان‌های شهر، در کنار بافت قدیمی چون بازار چون بسیاری از ساختمان‌هایی که انقلاب مشروطه را دیده‌اند، جنگ‌های جهانی را دیده‌اند، قحطی‌های آن سال‌ها را دیده‌اند و خود گواه زنده‌ای بر این تاریخند. عجیب آن‌که تبریزی‌ها هر دو را به یک اندازه دوست دارند. خانه‌های قدیمی را بازسازی کرده و حفظ می‌کنند، تجددخواهی را هم به همان اندازه مثل شهرشان تمیز نگه داشته‌اند. این شهر، هم شهر عشق ماندگار شهریار است و هم شهر مشروطه‌خواهان. شهر افسانه و جنگ. عشق و اسلحه. تبریز مثل قرابیه است از بیرون با شمایل براق و اروپایی‌اش، با زبان ضمختش، به نظر سخت می‌آید اما فقط کافیست گازش بزنی تا ببینی چقدر می‌تواند عشق درون رگ‌های یک شهر جریان داشته باشد. چقدر شیرین است این شهر با تمام مردمانش.