گردشگران رشت را بیشتر شهر خوراک، تفریح و خوشگذرانی میدانند، اما این جذابیتها نباید باعث شوند که از مکان های مذهبی رشت غافل شوید. اگر نگاهی به مسجدها و زیارتگاه های رشت بیندازید میبینید که این بناها تلفیق کمنظیری از مذهب و تاریخ را در قالب معماری بومی گیلان به نمایش میگذارند. در این مقاله فهرستی کوتاه اما دیدنی از بقعه های رشت و مسجدهای تاریخی این شهر را در اختیارتان میگذاریم تا بتوانید دستکم یکی دو تا از این جاهای دیدنی را در برنامه سفرتان بگنجانید.
مهمترین زیارتگاهها و بقاع متبرکه رشت
نام مکان | نوع | محله |
|---|---|---|
خواهر امام رضا | بقعه | ساغریسازان |
آرامگاه دانای علی | بقعه | چمارسرا |
امامزاده هاشم | بقعه | جاده رشت تهران |
آقا سید شریف | بقعه | روستای آقا سید شریف |
مسجد صفی | مسجد | بازار زرگران |
مسجد حاج صمد خان | مسجد | باقرآباد |
مسجد چله خانه | مسجد | چله خانه |
سوخته تکیه | مسجد | مطهری |
رشت همانند سایر شهرهای گیلان در طول تاریخ به خاطر امنیت و استقلال نسبیاش پناهگاه بسیاری از امامزادگان و اشخاص مهم مذهبی بوده. به همین خاطر بقعهها و امامزادههای فراوانی را در این استان میبینید که چندتایی از معروفترین آنها هم در رشت قرار گرفتهاند.
بقعه خواهر امام رضا (ع)
بقعه خواهر امام رشت بدون شک مهمترین مکان مذهبی این شهر است که در محله ساغریسازان قرار دارد. این بقعه آرامگاه فاطمه اخری، خواهر امام رضا (ع) است که در زمان خلفای عباسی به رشت مهاجرت کرده و پس از تحمل بیماری دار فانی را وداع گفته بود. اولین نامی که در کتابهای تاریخی از این بقعه باقی مانده «امامزاده لاله شوی» است که احتمالا به نحوه کشف این آرامگاه مربوط است.
شما هنگام ورود به بقعه خواهر امام رشت میتوانید سردری بزرگی که از دوران قاجار هنوز در آن پابرجاست را ببینید. بنای اولیه بقعه که شامل صحن، ایوان، مسجد و سرداب میشود از آن زمان تابهحال تغییرات زیادی را به خود دیده است؛ اما این بقعه همچنان معماری اصیل گیلانی خود را حفظ کرده و یکی از دیدنیترین نقاط رشت برای گردشگران به حساب میآید. مسیرهای دسترسی به بقعه خواهر امام رشت عبارتاند از:
- خیابان مطهری، کوچه سوخته تکیه (مناسب تاکسی و وسایل نقلیه عمومی)
- خیابان شریعتی، کوچه بابک، کوچه محمود کیان (مناسب پیادهروی و گردش)
- ساغریسازان، کوچه نخجیری (مناسب ماشین شخصی)
آرامگاه دانای علی؛ نماد عرفان در قلب رشت
دانای علی چنان انسان منحصربهفردی بود که بی آنکه از نوادگان امامی باشد یا مقام مذهبی خاصی داشته باشد، رشتیها همچنان پس از گذشت دو قرن متعصبانه به او ارادت دارند. دانای علی زراعتکاری بوده که به گفته قدیمیها دانشی فرای درک مردم داشته و از مکان و زمان نیز فارغ بوده و طیالعرض میکرده. دانای علی در طول زندگیاش مورد احترام و اعتماد مردم بوده و در رفع مشکلات هیچکس کم نمیگذاشته.
ارادت مردم رشت به دانای علی و بقعه او به قدری زیاد است که چند دهه پیش مردم جلوی تخریب این بقعه در جهت توسعه شهری را گرفتند. به همین خاطر است که بقعه دانای علی رشت حالا در وسط خیابان بیستون، یکی از مهمترین شریانهای ترافیکی این شهر قرار گرفته و ماشینها از دو طرف آن عبور میکنند. معماری چشمنواز و متقارن این بقعه از بقعه شیخ زاهد گیلانی در لاهیجان الهام گرفته شده است.
بقعه امامزاده هاشم
اگر از جاده قزوین به سمت رشت رفته باشید حتما بقعه امامزاده هاشم را هنگام گذر از آخرین عوارضی در سمت چپ جاده بر روی تپه دیدهاید. اگرچه این امامزاده چیزی حدود ۲۵ کیلومتر با شهر فاصله دارد اما همیشه یکی از مهمترین توقفگاههای مذهبی مسیر رشت برای مسافران بوده. این امامزاده که بر بالای تپه ساخته شده در گذشته به خاطر کاروانسرا و بازارش شهرت فراوانی داشت که هنوز هم آثاری از آن را میتوانید ببینید.
بقعه امامزاده هاشم رشت آرامگاه یکی از نوادگان محمد حنیفه فرزند امام علی (ع) است. شما با بازدید از امامزاده هاشم هم میتوانید یکی از قدیمیترین توقفگاههای مسیر رشت را ببینید، هم برای زیارت مشرف شوید و هم از منظره فوقالعادهای که به جاده و کوههای اطراف دارد لذت ببرید.
بقعه آقا سید شریف
آرامگاه آقا سید شریف که یکی از نوادگان امام موسی کاظم (ع) بوده در روستایی به همین نام در نزدیکی رشت قرار دارد و آن را یکی از مهمترین زیارتگاه های رشت میدانند. برای رسیدن به این بقعه متبرکه باید جاده رشت-جیرده را تا کیلومتر ۱۵ طی کنید تا پس از عبور از پل تقاطعی مسیر فومن-سراوان به روستای زیبای آقا سید شریف برسید. شما در کنار بقعه آقا سید شریف، آرامگاه دیگری به نام آقا سید ولی را هم میتوانید در مسجد این مجموعه پیدا کنید.
محلیها درباره قدمت بقعه آقا سید شریف میگویند که بنای اصلی آن حداقل به ۷ قرن پیش مربوط میشود. از بنای اولیه این امامزاده تقریبا هیچ چیزی باقی نمانده و بخشهایی مثل سرداب در این بقعه به طور کامل تخریب شدهاند. گردشگران زمانی که به روستای آقا سید شریف میروند، در کنار زیارت به مکانهای زیر هم سر میزنند:
- روستای سقالکسار
- دریاچه سد خاکی سقالکسار
- رستوران ترنگ طلایی
- رستوران سنتی باباخان
- رستوران سنتی بهادرخان
- دشت لنج کمسر
- روستای چماچا
- روستای خرطوم
- آبگیر لاکان
مساجد تاریخی رشت که باید ببینید
تعداد مساجد قدیمی رشت به گونهای است که تقریبا در هر محله اصیل این شهر میتوان دستکم یک مسجد سنوسالدار پیدا کرد. تعدادی از قدیمیترین مسجدهای رشت را میتوانید در این بخش بخوانید.
مسجد صفی (سفید مسجد)
در میان جاهای مذهبی رشت، مسجد صفی یا مسجد سفید اگرچه تاریخ ساخت دقیق آن مشخص نیست اما یکی از قدیمیترین بناهاست. روایتهایی که درباره مسجد صفی رشت وجود دارد میگویند که فردی به نام شیخ صفیالدین اردبیلی جهت دیدار دوست خود، شیخ زاهد گیلانی به این سرزمین میآید و در محل مسجد کنونی چاه و عبادتگاهی میسازد. این چاه که به نام چاه صاحبالزمان معروف است را امروز هم میتوانید در این مسجد ببینید.
پژوهشهای میراث فرهنگی نشان داد که مسجد صفی رشت بر گورستانی مربوط به قرن ۴ یا ۵ هجری قمری بنا شده است. از طرف دیگر ماجرای قتل و دفن صفی میرزا، فرزند شاه عباس صفوی را هم به این مکان تاریخی مربوط میدانند. صحت داشتن یا نداشتن این روایتها البته هیچ چیزی از زیبایی معماری این بنا کم نمیکنند. پس از بارها تخریب و بازسازی، شما همچنان میتوانید نقشهای معماری اسلامی را در محراب، کاشیکاریها و درب ورودی مسجد سفید رشت ببینید.
مسجد حاج صمد خان
مسجد حاج صمدخان رشت با قدمتی بیش از یک قرن را یکی از مهمترین مساجد تاریخی رشت میدانند که در محله باقرآباد قرار دارد. این مسجد را تاجر موفقی به نام حاج صمدخان در سال ۱۲۹۴ ساخت و تعدادی مغازه، کاروانسرا و خانه را نیز وقف کرد تا درآمدش جهت نگهداری از مسجد به کار گرفته شود.
اگر به معماری ایرانی-اسلامی بناهای گیلان مربوط به دوران قاجار علاقه دارید، مسجد حاج صمد خان یکی از مکان های مذهبی رشت است که نباید آن را از دست بدهید. جالب است بدانید که مسجد حاج صمدخان نخستین مسجد رشت بود که گنبد داشت. این مسجد دو طبقه ویژگیهای معماری خاصی دارد که همیشه گردشگران را به این مکان مذهبی جذب میکند:
- گچبریهای تزئینشده داخل گنبد
- محراب ۲۴ متر مربعی با گچبری و دو کتیبه
- منبر چوبی کمنظیر مربوط به سال ۱۳۳۵ که پیچ و میخ ندارد
- ۴ ستون ۵ متری که گنبد بر روی آنها قرار گرفته است
مسجد چله خانه
مسجد چله خانه یکی از قدیمیترین مساجد تاریخی رشت است که بخشهای مختلف آن را به دوران صفوی، قاجار و پهلوی نسبت میدهند. میگویند که در گذشته عدهای از مردم به مدت ۴۰ شبانه روز در این محل مشغول دعا و نیایش میشدند و با روشن کردن شمع حاجتهای خود را درخواست میکردند. از آن زمان به بعد نام این مسجد و محلهای که مسجد در آن قرار دارد به چله خانه تغییر کرد.
مسجد چله خانه در گذشته سه بخش آرامگاه، مسجد و چله خانه داشت که حالا دیگر هیچ اثری از بخش چله خانه آن باقی نمانده است. بقعهای در محوطه این مسجد تاریخی به چشم میخورد که آن را به میر نظامالدین، یکی از فرزندان امام علی النقی (ع) منسوب میدانند. هنگام بازدید از مسجد چله خانه میتوانید آرامگاه دکتر حشمت که از همرزمهای میرزا کوچک خان جنگلی بوده است را هم کنار دیوار مسجد ببینید.
مسجد سوخته تکیه
مسجد سوخته تکیه که آن را به نام مسجد حجتیه هم میشناسند یکی از مسجدهای تاریخی رشت در خیابان مطهری بود که چیزی نزدیک به یک قرن قدمت داشت. این مسجد تا پیش از انقلاب ۵۷ یکی از مسجدهای معمولی رشت بود اما پس از انقلاب به یکی از پایگاههای اصلی نیروهای نظامی تبدیل شد. مسجد سوخته تکیه رشت به تازگی دچار حریق شد و به طور کامل تخریب شده تا عملیات بازسازیاش صورت گیرد. مکانهای دیدنی رشت در نزدیکی مسجد سوخته تکیه عبارتاند از:
- بقعه خواهر امام
- مسجد صفی
- بازار سنتی رشت
- میدان شهرداری
- خانه ابریشمی
- حمام تاریخی حاجی
مکانهای مذهبی رشت؛ زیارت در کنار تفریح
چه اهل زیارت و عبادت باشید و چه بهخاطر معماری اصیل ایرانی-اسلامی به سراغ مساجد و آرامگاهها بروید، مکان های مذهبی رشت گزینههای متنوعی برای بازدید پیش رویتان میگذارند. فهرستی که از جاهای مذهبی رشت در سفر خود به این شهر میتوانید جای دهید شامل بقعههایی مثل خواهر امام، دانای علی، امامزاده هاشم و همچنین مساجدی مثل مسجد صفی، حاج صمدخان و... میشوند. با بازدید از زیارتگاه های رشت هم از معماری کمنظیر گیلانی لذت ببرید و هم به زیارت بپردازید.
دیدگاهها
به گفتگو بپیوندید
اولین کسی باشید که نظر خود را ثبت میکند!